April 7, 2005

“Extortionist” dakong botbot -Gov. Yebes

Laing botbot na usab ang gipaukyab karon sa media ni Amatong diha sa ilang way hunong nga pagpangdaut aron gub-on ang kasamtangang liderato sa kapitolyo. Ning semanaha sa gula sa ilang lokal nga pamantalaan, nagbansiwag ang dakong pasangil nga si Gov. Lando Yebes usa ka extortionist.

Ang maong report nga misulay pagpaburot sa usa ka alegasyon nga naglutaw sa hangin gumikan kay way klarong tinobdan, mipabuto sa usa ka dakong bakak nga kunohay usa ka “bargaining term” nga sumala pa gihanyag ni Gov. Yebes ngadto sa tag-iya sa Sirawai Plywood and Lumber Corporation nga nailhan sa kadaghanan nga DACON.

Ang alegasyon nagkanayon nga si Gov. Yebes misugot na nga ipadayon sa DACON ang ilang logging operation ubos sa usa ka kondisyon nga ihatag usab nila ngadto sa kagamhanan sa probinsya ang ilang mokabat 985 ka ektaryang kamanggahan. Apan sa interview ngadto sa gobernador, nahingangha na lang ug dako ang amahan sa probinsya gumikan kay wala siyay kasayuran sa maong giingong “bargaining term” ug matud niya usa kini ka dakong bakak nga bisan gani wala kini mosantup sa iyang huna-huna.

Gipaklaro ni Gov. Yebes nga wala siya miluwat ug susamang pamahayag nga nangayo siyag karyo sa DACON ug iyang giila ang maong alegasyon nga usa ka dakong bakak ug butang-butang aron dauton ang reputasyon sa iyang liderato atubangan sa katawahan. Ngani dugang gihatagan ug gibug-aton sa gobernador nga mabasa man usab sa balita sa media ni Amatong nga walay public statement ni tipik sa unsa mang interview tali kaniya nga mahimong basihanan o tinubdan sa matud pa kondisyon nga iyang gipangayo tali sa management sa DACON.

Nagtuo si Governor Yebes nga usa lamang ka tawo ang posibling tinubdan sa maong bakak ug way kabasihang impormasyon. Nasayran migawas ang maong balita sa media ni Amatong pipila ka adlaw tapos mihimo sa sekretong pagpakita ni DENR Undersecretary Ramon Paje ngadto sa buhatan ni Yebes didto sa  kapitolyo kauban ni Penro Rodolfo Aradanas, usa ka adlaw sa wala pa mobisita ug balik dinhi sa lalawigan si Presidente Gloria Macapagal Arroyo.

Ngani bisan ug wala pa klaruha sa gobernador, ang pagpakita ni Usec. Paje ngadto kaniya dili usa ka simpleng courtesy call kun dili usa ka matang sa pagpangayo ug kariyo ngadto sa gobernador sa kahadlok nga isumbong kini ngadto kang PGMA sa kapalpakan nga nahimo niini gumikan sa kontroserbisyal nga Memorandum Order nga giluwatan niini may labut na ang questionalbing pagtugut matransportar sa DACON ang ilang mga torso nga didto pa naka-stock sa ilang log pong sa lungsod sa Sirawai.

Subling gipklaro sa gobernador nga nagpabiling lig-on ug walay paglugak sa iyang baruganan nga proteksyonan ang nahibiling kalasangan sa probinsya nga atu-a sa Triple SB. Ang report nga gipakaylap sa media ni Amatong wala magpaklaro kon ang gikaingong “bargaining term” migawas ba gikan sa baba ni Gov. Yebes nga ilang gukotlo o kaha ni bisan kinsang tinobdan.

Igo lamang kining mikutlo sa nahimong reaksyon sa usa ka Ulyses Kho, Manager sa DACON ug sa pipila ka mga tawo didto sa Sirawai sigun sa ilang gipasi-atab. Miturok karon ang pagduda ang pagpalutaw sa maong isyu gawas nga  usa ka dakong bakak ug gipaburot usab ug maayo sa media ni Amatong aron hilo-an ang huna-huna sa katawhan, labi na sa mga lumolupyo didto sa Sirawai ug sa mga tinugyanan sa DACON aron magtanom silag pagdumot sa administrasyong Yebes. (Mindanao Star, Vol. I No.16)

Recall batok ni Yebes
Pabuhi ra sa dugo

Kusganong gipahayag karon sa tigpamaba sa buhatan ni Governor Rolando Yebes, kun dili man gani imposible apan haduol sa imposible ang plano karon sa iyang mga kontra sa politika, ipa-recall ang kasamtangang gobernador. Gipahayag ni Atty. Vittorio Dante Dalman bisan pa man nga constitutional ang planong pagparecall batok ni Yebes, apan kung basihan ang kasamtangang political scenario karon sa lalawigan sa Zamboanga del Norte, sama da nga kini usa lamang ka damggo nga way klarong katumanan.

Ubos sa lagda sa atong constitution, gipasabot ni Atty. Dalman duruha lamang ka paagi mapatuman ang usa ka lakang pagpa-recall sa naglingkod ug piniling opisyal. Una pinaagi sa gitawag nga Preparatory Recall Assembly diin kung para sa usa ka probinsiya, kini mahitabu pina-agi sa pagtigum sa tanang mga Municipal Mayors ug City Mayors sa mga component cities apil na ang mga bise mayores ug dinha ilang desisyunan pinaagi sa pagboto kun pabor ba sila sa pagpataktak sa naglingkod nga gobernador.

Ika-duhang paagi mao ang paghipos sa 25% nga pirma gikan sa kinatibuk-ang rehistradong botante sa probinsiya. Alang kang Atty. Dalman, sa duha ka paagi bisan usa niini lisud gayud mahitabu ug matuman ang recall base sa kasamtangag set-up sa politika dinhi sa lalawigan.

Matud niya kung sa unang paagi nga pagsagop sa Preparatory Recall Assembly, sa 27 ka mayores sa kalungsuran ug duha ka mayores sa Dipolog ug Dapitan 3-4 na lamang ang wala pa magpasilong sa liderato ni Governor Lando Yebes. Kini dili lamang sa mayores, kun dili bisan na ang mga bise mayores sa kalungsuran ug sa duruha ka dakbayan.

Sa ika duhang paagi nga paghipos sa 25% pirma gikan sa kinatibuk-ang rehistradong botante sa lalawigan, kini nagpasabot sa dili mominus usa ka gatus ka libo ka pirma ang gikinahanglan. Kini base sa impormasyon nga ang Zamboanga del Norte nagbatun sa kapin kun kulang 400 mil ka registered voters.

Dugang giklaro sa spokesman sa gobernador, dili usab ingon kasayun ang paghipos sa maong pirma, sanglit gikinahanglang subayun ang hustong processo niiini nga gimando sa balaod. Kini nagpasabot sa pagkalap sa gikinahanglang pirma, kinahanglang anaa ang representante sa matag bando kun sa gropo nga nagpaluyo sa recall ug representante sa opisyal nga ipa-recall.

Gawas pa kini kinahanglang pagadumalaon sa mga tinugyanan sa Commission on Elections kun Comelec nga maoy moseguro sa Authentication sa pirma sa usa ka rehistradong botante. Sa maong punto gihatagan ug gibug-aton ni Atty. Dalman, bisan asa niini walay paglaum nga mo-prosper ang plano sa mga kontra sa politika ni Gob Yebes kinsa maoy nagpalakaw karon sa giingong recall.

Alang sa spokesman sa gobernador, kini usa ka klarong political strategy sa pikas kampo aron maaninaw ug maseguro nila kun pila na lang gyud diay karon ang nagpabilin nilang loyal supporters. Sa samang bahin, gilantaw usab sa spokesman sa gobernador ang maong stratehiya nga usa ka paagi sa pagpabuhi sa dugo aron dili hingpit nga biyaan sa ilang mga supporters ang bando ni Amatong.

Ang maong panahom ni Atty. Dalman gidasonan usab sa pipila ka mga political observers dinhi gumikan kay ilang nakita nga ang bando ni Amatong pagkakaron nagtakilid na pag-ayo ug diriyot na kini masukamod. Usa sa gilantaw’ng hinungdan nganong padayong nabugnaw ang suporta sa pipila ka “misguided supporters” sa bando sa naparot nga kanhi gobernador sa probinsya mao ang naghinubrang ka bastos sa mga komentarista sa iyang kaugalingong estasyon diin gituohang iyang gigamit aron lugawon ang administrasyon ni Gov. Yebes.

Gumikan sa pagka daw hinungaw ra sa hilanat nga recall nga  gipasiatab sa Amatong Media ug sa kalayo kaayo sa katinuoran  niini, ang spokesman sa gobernador miingon nga “unya na lang nato na hatagag pagtagad ug naa na.” (Mindanao Star, Vol. I No.16)

Mayor sa Leon Postigo gikiha sa Ombudsman

Nag-atubang karon ug bug-at nga mga sumbong criminal ug administratibo sa Ombudsman ang Mayor sa lungsod sa Leon. B. Postigo uban sa ilang Municipal Information Officer gumikan sa iyang kwestyonable kaayong pabor nga gihatag sa mao niyang tinudlo nga Information Officer. Si Mayor Rolando Tablezo ug Rustom Lirazan gipasakaan ni Sangguniang Bayan Member Welbirth Magallanes ug kasong paglapas sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act (RA 3019) ug Grave Misconduct; Dishonesty ug Usurpation atubangan sa Ombudsman gumikan sa iyang kwestyonabling pagsweldo ni Rustom S. Lirazan.

Sa unod sa sumbong nga gipasaka ni Magallanes iyang gisaysay nga si Lirazan gitudlo ni Tablezo isip Municipal Information Officer sa Leon B. Postigo niadtong Hulyo 1, 2004. Si Lirazan usa ka kanhi membro usab sa Sangguniang Bayan sa maong lungsod nga mi retiro niadtong 2002.

Unang migimaw ang bikil sa iyang appointment dihang gipapublikar ni Mayor Tablezo ang Notice of Vacancy sa maong position nianang pagka Hulyo 7, 2004, sibu nga unom ka adlaw na ang milapas dihang iyang gi appoint si Lirazan. Migawas ang laing bikil dihang nianang pagka Hulyo 19, 2004 ayha pa nag meeting ang Personnel Selection Board aron tratahon ang appointment ni Lirazan ug siya ra usab (si Lirazan) ang nangunay ug nagpirma sa minutes sa maong tigum isip Private Secretary sa Mayor.

Giisplikar ni Magallanes sa interview ning mantalaan nga dili siya makakita ug igong legal nga basehanan nga ang usa ka tawo kansang appointment maoy gituki sa tigum sa Personnel Selection Board mao ra usab ang mopirma sa minutas niini. Matud sa sumbong ni Magallanes, sigun sa gimando sa Local Government Code kinahanglan nga ang appointment ni Larazan ihandus ngadto sa Sangguniang Bayan aron dasunan sa mga SB members.

Aron pagsiguro nga walay bikil ang ilang pagdasun sa appointment ni Lirazan, ila kining gihangyo nga mo submit ug Civil Service Eligibility (usa sa mga qualifications nga gisitar sa balaod alang sa maong position) ug ubang pang mga papeles nga maoy mahimong basehanan sa legalidad sa iyang appointment isip usa na ka retiradong suloguon sa goberno. Gumikan sa higpit nga paghashas sa appointment ni Lirazan ug sa iyang kapakyas sa paghatag sa gipangayong mga dokumento, sulod sa duha ha higayon gibaliran sa mga membro sa Sangguniang Bayan ang iyang appointment.

Apan niadtong Oktobre 4, 2005 atul sa regular session sa Sangguniang Bayan, tayming nga pipila sa mga konsehal nga mihashas sa iyang appointment ang nag leave niadtong tungara, katingad-an kay kalit nga gidasunan sa mga SB members ang maong appointment diin mayorya kanila niadtong tungora sakop sa bando sa Mayor. Upat ka mga konsehal nga sakop sa bando sa mayor nga maoy miporma sa mayorya niadtong tungora ang gikatahong maoy midason sa appointment ni Lirazan.

Si Lirazan gikatahong usa sa mga political advisers ni Mayor Tablezo sa kampanya samtang nagsingabong ang eleksyon niadtong niaging tuig. Gumikan sa kwestyonabling pagdason sa appointment ni Lirazan, si konsehal Magallanes nga on leave usab dihang gipalabang ang maong appointment mipasar ug 3 ka sunod-sunod nga mga resolutions sa misunod nga mga session nga nagsalindot sa maong appointment apan sumala pa niya, wala ang tanan mosalir gumikan kay gi veto kini ni Mayor Tablezo.

Ang appointment ni Lirazan giduso ngadto sa Civil Service Commision Provincial Field Office sa Dipolog alang sa konpirmasyon apan sa konpirmasyon nga giluwatan ni Mr. Abduraman Dalmanis, ang maong appointment kinahanglan mo epikto dili mo sayo pa sa Oktobre 4, 2004, petsa diin gidasonan sa SB ang maong appointment. Apan bisan pa niini, matud sa sumbong ni Magallanes gipakubra gihapon ni mayor Tablezo si Lirazan sa iyang sweldo sa bulan sa Hulyo nga misubra sa 17 mil ka pesos uban sa RATA nga 4 mil ka pesos bisan sa kamatuoran nga naglutaw pa sa hangin ang iyang appointment niadtong tungora.

Gumikan sa maong bikil nga nakita ni Magallanes, miduso gilayon siyag sumbong ngadto sa Ombudsman batok kang Mayor Tablezo. Ang Ombudsman sa ilang Joint-Order nga penetsahag Marso 3, 2005 nakakita ug igong basehanan sa sumbong nga gipasaka ni Magallanes ug mimando kang Mayor Tablezo sa pagsumitir sa iyang Counter-Affidavit.

 “FINDING ENOUGH BASIS to proceed with the preliminary administrative investigation on the criminal and administrative aspects of the complaint, it being sufficient in substance to warrant appropriate consideration, the above-named respondents are hereby directed to file, in two (2) legible copies, their counter-affidavit duly subscribed before any officer authorized to administer under oath…,xxx”nagkanayon ang tipik sa order sa Ombudsman nga gipirmahan ni Rodolfo M. Elman, Director IV Office of the Ombudsman Minadanao. (Mindanao Star, Vol. I No.16)

Botbot ang report kuwarta sa probinsiya giwaldas ug nahurot na!?

Sukwahi sa gipagarpar sa media ni kanhi Governor Isagani Amatong, pabiling wala matandog ni mahilabti ang kuwarta sa probinsiya nga anaa karon nakadeposito sa Land Bank of the Philippines. Mao kini ang giklaro karong bag-o ni Atty. Vittorio Dante Dalman, ang spokesman sa buhatan ni Governor Rolando E. Yebes.

Gibutyag ni Atty. Dalman base sa Post Closing of Trial Balance of 2004 penetsahan Pebrero 28, 2005 gikan sa Office of the Provincial  Accountant, pabiling intact ang pundo sa probinsiya nga nakadeposito sa LBP sa kantidad kapin kun kulang P700M. Gipasabot sa tigpamaba sa gobernador, kini igu na kaayong kamatuoran aron ihimakak ang laing sa Botbot sa media ni Amatong nga kuno nahurot na ang kuwarta sa probinsiya nga gibilin sa nakalabayng administrasyon.

Dugang pasabot ni Atty. Dalman, base sa maong dokumento ang pundo nga anaa kapin kun kulang 700 milyones pesos, kini gibahin-bahin diin ang mayoriyang parte niini nahug selbing continuing appropriations. Kini pundo alang sa mga proyekto nga padayun pang gipatuman sa kasamtangang administrasyon ni Gob. Yebes nga dili gayud mahilabtan. Laing portion sa maong kwarta nahug selbing Trust Fund sa probinsiya nga dili usab pwedeng hilabtan samtang ang pinaka-importanting portion niini mao ang Retained Earnings/Surplus nga mikabat sa 162.452 milyones ka pesos.

Ang maong kantidad matud pa ni Atty. Dalman maoy maisip nga unrestricted portion sa maong pundo kun savings sa probinsiya nga mahimong magamit bisan unsang orasa. Ngani dugang pa niya sa pagkakaron, gitun-an na sa buhatan sa gobernador unsaon nga magamit ang maong kantidad ilabi na dinha sa pagpatuman sa ubang pang mga proyekto sa kagamnanan nga wala makarga dinha sa approved 2005 Annual Budget sa Zamboanga del Norte.

Hinuon gipasabot ni Atty. Dalman ang maong pundo magamit diin sama sa naandang proseso kini magkinahanglan sa impremator sa Sanguniang Panlalawigan pinaagi sa usa ka Supplemental Budget. Alang sa tigpamaba sa buhatan ni Gob. Yebes, kini dokumentadong kamatuoran nga nagpakita nga sinsiridad sa kasamtangang administrasyon sa iyang mga tinguha mapatuman ang gikinahanglang proyekto ug mahatud ang mga serbisyo sa katawhan sa tibuok lalawigan gamit ang makahuluganong paggasto sa pundo sa gobierno. (Mindanao Star, Vol. I No.16)

National ID SYSTEM SA hinay-hinayng gipatulon sa kabaraNgayan

Milutaw karon nga bisan sa halapad nga pagsupak desidido gayud diay ang nasudnong kagamhanan mapatuman ang gipangandoyng pagpatuman sa kontrobersial nang National ID System. Kini ang naobserbahan karon tapos mipagula sa usa ka direktiba ang buhatan ni Secretary Angelo Reyes sa Department of Interior and Local Government kun DILG nga nagmando sa tanang mga LGUs ilabi na sa mga barangay ipatuman ang Maintenance and Updating of Records of all inhabitants of the Barangay.

Ubos sa maong direktiba, upat ka punto ang gipaklaro sa kalihim sa DILG nga tumong ug tuyo niini. Kini naglakip na sa tinguha nga mapadali ug mapasayun ang pag-ila sa mga molopyo sa barangay, planning purposes, basihanan dinha sa pag-update sa mga records sa Local Civil Registrar ug ang paghimo niini kumo basihanan sa pag-establisar sa National ID Numbering System.

Gimandoan usab niini ang tanang mga Local Government Chief Executives nga sa dili pa moabot ang Hunyo 2005 kinahanglang plastado na ang updated records sa barangay dungan ang pagmando usab sa tanang mga barangay secretaries sa tibuok kapupod-an imintinar ang pagpatuman niini matag unom ka buwan. Ang mga miembro sa Sanguniang Panlungsod ning dakbayan sa Dipolog kinsa nakuhaan sa ilang reaksiyon sa maong DILG Memorandum namahayag dili na sila angayan pang mopanday sa usa ka ordinansa subay niini.

Kini atubangan sa kamatuoran nga gihangyo sila subay sa maong direktiba nga mopanday sa gikinahanglang balaodnon sa ingon himoon nang regular ang matag unom ka buwan nga updating sa listahan sa molopyo sa kabarangayan. Si konsehal Ricky Mejorada sa iyang kabahin mipahayag nga paborabli kaayo ang maong lakang. Ngani matud niya, bisan wala pa ang maong DILG Memo Order, apil na sa planong Computerization sa operasyon sa kagamhanan sa Dipolog ang pagpatuman sa updating sa mga molopyo sa barangay.

Matud pa niya kini kabahin na sa usa gikan sa dili mominus 15 ka modules sa maong Computerization Progam sa city government ang updated barangay registration program. (Mindanao Star, Vol. I No.16)

Prov’l Library naka-angkon ug mga libro gikan sa ZAMNAC

Pormal nga gi-turn-over kagahapong adlawa, Marso 28 ngadto sa Provincial Library ang unom ka kahon sa nagkalain-laing libro ug uban pang balasahon gikan ni Irika Austin, ang Presidente sa Zamboanga del Norte Association in California (ZAMNAC). Si Governor Rolando Yebes ang mibukas mismo sa maong mga kahon nga gisaksihan nila ni Provincial Librarian Erlinda Nunag, Mr. Antonio Liao, ang Library Coordinator sa Department of Education, Zamboanga del Norte Schools Division ug uban pang mga kawani sa kagahmanang probinsyal.

Sa pagpagpakighinabi ni Mrs. Nunag siya nagkanayon nga ang maong mga libro ipang-apod kini ngadto sa library sa mga tulunghaan, barangay ug munisipyo ning lalawigan diin hingpit kining makatabang kanila. Kahibaloan nga si Austin ang midonar usab kini kaniadto ug usa ka computer set, 60 volumes sa dictionaries, mga libro ug magazines, mga tambal alang sa Tabang ni Lando sa Communidad kon TLC.

Niini, hingpit nga nagpasalamat si Governor Yebes ngadto ni Austin sa walay puas nga pagsuporta sa iyang administrasyon pinaagi sa paghatag sa mga libro ug mga tambal. Mapasalamaton usab si Mrs. Nunag ngadto ni Austin, ingon man dako usab ang pasalamat ni Mr. Liao tungod kay tipik sa maong mga libro ipang-apod apod ngadto sa Department of Education. (Sheng, Zamboanga del Norte Provincial Information Center)

Credits: The Zamboanga del Norte Provincial Information Center is housed together with the National Broadcasting Network at the ZN Exhibition and Convention Center in Barangay Estaka, Dipolog City with Tel. No. (065) 212-7472

Boulevard ipagamit mga Exhibitors sa Pagsalabuk Agro-trade Fair

Aron hapsay, limpyo ug luwas para sa tanan, andam ipagamit sa kagamhanan ning dakbayan sa Dipolog ang pipila ka portion sa kasamtangang Boulevard niini sa ingon plastar mapahimutang ang tanang exhibitors nga motambong ug mo-apil sa Pagsalabuk Agro-Trade Fair. Si konsehal Alton Ratificar kinsa maoy chairman sa Committee on Tourism sa Sanguniang Panlungsod mipahayag atol sa giluwatan niining privilege speech, angayan nang hi-usahon ang tanang mosalmot sa maong kalihukan sa usa lamang ka lugar.

Gipahayag sa konsehal sa nanglabayng Pagsalabuk Agro-Trade Fair ning syudad, kasagaran sa mga exhibitors adto mapahimutang sa mga eskuelahan sama sa Dipolog Pilot Demonstration School ug Miputak East Center School diin pagtapos sa aktibidad, daghanang reklamo ang gipanalog sa mga school principals tungod sa kahugaw ug biya apil na ang pagkadaut sa mga tanum palibot sa maong mga tunghaan. Karong tuiga gipahayag sa konsehal, nagkasabot ang Pagsalabuk Executive Committee nga gipangulohan ni Mayor Roberto Uy nga ipagamit ang bisan duruha ka portion sa bakanteng lote suds a Boulevard aron didto usahon ang tanan.

Dugang gipasabot ni Ratificar aron mahimong uniform ang tanan ug hapsay lantawon sa publiko, ang kagamhanan ning syudad mao nay mopagama sa tagsa-tagsa ka booth sa mga exhibitors. Gawas pa koralon sa interlink ang palibot niini aron mahimong luwas dili lamang sa mga bisita apil na ang publiko.

Ubos sa suhestion sa Pagsalabuk Executive Committee, sugdan ang Pagsalabuk Agro-Trade Fair dinhi sa Dipolog karong Mayo 23 ning tuiga ug motak-op Hulyo 1, 2005 atol unya sa pagsaulog sa Adlaw sa Dipolog. (Mindanao Star, Vol. I No.16)

Polanco myembro na sa Growth Corridor dinhi

Dakong garbo karon sa lungsod sa Polanco nga nahiapil na kini sa Growth Corridor ning lalawigan tungod kay kini usa  man sa mga lungsod ning probinsya nga nagapakita sa mga ekonomikanhong potensyal niini ilabi na sa natad sa pang-agrikultura. Mao kini ang nasayran atul sa DDKRM Development Council meeting niadtong Martes Marso 29, 2005 didto sa Zamboanga del Norte Convention and Exhibition Center. Ang naasoyng tigum gipangulohan mismo ni Gov. Rolando Yebes kauban ni Vice-Gov. Francis Olvis ug mga mayores nga miembro sa maong konseho ug mga representate sa pribadong sector.

Ang maong konseho mamahimo na kining DPDKRM o Dipolog, Polanco, Dapitan, Katipunan, Roxas ug Manukan Growth Corridor tungod sa pag-apil isip myembro ang lungsod sa Polanco. Dugang nasayran nga ang lungsod sa Polanco makahatag kini sa dugang kalamboan sa maong growth corridor tungod kay buhong kini sa agrikultura nga mamahimong paagi nga ang probinsya malabot na unya sa mapa sa mga investors.

Mapasalamaton ug dako si Polanco Mayor Anacleto Olvis sa konseho sa pag-labot  sa iyang lungsod nga mamahimong usa sa mga growth corridors ning probinsya ug siya hugtanong mosuporta unya sa mga plano nga pagahimoon alang sa maong council. Sa susamang bahin, malampuson usab nga naaprubahan sa konseho ang 1.9M ka pesos budget niini para karong tuiga, nga nagalangkub sa mga galastuhan para sa mga umalabot nga mga plano kalabot na sa hugtanong laraw niini nga mapalambo pa pag-ayo ang growth corridor ning lalawigan ug mamahimo kining humot sa mga businessmen ug investors nga buot mobutang ug negosyo dinhi sa probinsya.

Sa kabahin ni Governor Yebes, giklaro niini nga sa kausaban karon sa membership sa Zamboanga del Norte Growth Corridor tungod sa pag-apil sa lungsdo sa Polanco, kini nagpasabot sa mas dali nga pagtuman sa iyang plano nga mahi-apil ang lalawigan sa extension sa tulo ka mga Free Port Zones dinhi sa nasud.  Sumala pa sa gobernador nga mihangyo na  siya ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo atul sa pagbisita niini dinhi sa probinsya bag-ohay pa lamang, nga unta mahiapil ang Zamboanga del Norte selbing extension sa Free Port Zone sa dakbayan sa Zamboanga.

Kahibaloan nga ang tulo ka free port zone dinhi sa nasud mao lang ang Subic, Zamboanga City ug Cagayan. Dugang pa sa gobernador, nga siya naglaum usab nga ma-accredited ang probinsya isip usa sa mga export processing zones, para kung ang probinsya buot mo import sa mga produkto niini libre na kini sa buwis. (Pretty Abegail G. Chua, ZN Provincial Information Center)

Mindanao Star Police Round-up

2 ka masiao riders nadakpan!

Malampusong naaresto sa mga miembro sa Special Operations Team sa buhatan sa kapolisan ning lalawigan ubos sa pagdumala ni P/SSupt. Jufel C. Adriatico ang duruha ka suspetsadong nalambigit sa illegal nga sugal nga masiao. Ang pagka-aresto nahitabu kini mga alas 12:30 ang takna  sa udto niadtong Marso 25, 2005 subay sa dalan Quezon ning dakbayan sa Dipolog.

Ang SOT nga gipangulohan ni P/Ins Rommel Gabriel Etbew misikop sa nila ni Henrieto Elopre Piang, 42 anyos, minyo ug residente sa Barangay     Bolicon sakop sa lungsod sa Sibutad, kauban sa usa ka Henry Balolong Bangot, 42 anyos, minyo ug residente sa barangay Sipalok sakop gihapon sa maong lungsod. Nakuha gikan sa posisyon sa duha ka mga masiao riders ang 335 ka mga tally sheets sa sugal nga masiao nga puno pa sa mga numero, ballpen u gang 428 pesos gituhu-ang pusta o taya sa maong illegal nga sugal.

Apil usab sa gikonpiskar sa kapolisan mao ang usa ka Yamaha Crypton color blue nga nagtangag sa plakang MC 04-6121 nga gigamit sa mga suspects sa pagkolekta sa mga tally sheets gikan sa ilang mga masiao ushers. Ang naasoyng mga gambling paraphernalias kasamtangang gideposito karon sa buhatan sa kapolisan ning dakbayan gamiton selbing exhibit sa korte. Ang mga suspects gitanggong na usab sa selda sa Dipolog PNP nagpa-abot sa kasong ipasaka batok kanila, kasong paglapas sa RA 9287. (Walter Balisado, Mindanao Star, Vol. I No.16)

Hubog nagwild, duha giluba, usa ang patay!

Tungod sa  hilabihang kahubog, sa way igung katarungan kalit lang giluba-luba sa usa ka Edwar Silva Y. Aronda, 38 anyos minyo ug residente sa barangay Paranglumba sakop sa Siayan ang duruha niini ka kauban sa pag-inom. Kapolisan sa lungsod sa Siayan mibutyag, mga alas 7 ang takna sa gabii niadtong Marso 25, 2005 didto sa sitio Suminalum sakop sa Poblacion ning maong lungsod, samtang ang suspetsado nakig-inom kini kauban saw ala usab ilhang mga tawo, kalit na lamang kining nagwild tungod sa kahubog ug kalit kining nangluba sa duruha ka biktima gamit ang usa ka hunting knife.

Giila sa kapolisan ang mga biktima nga sila Ephraem Cenas ug Rolando Mendoza, hamtong ang panuigon. Sumala pa pulos naka-angkon sa daghanang samad dinunggaban ang duruha nga daling gidala didto sa Sindangan District Hospital. Tungod sa kaseryoso sa ilang mga samad, gidaritso kini paingon sa Zamboanga del Norte Provincial Hospital apan way swerte kay hikabsan sa iyang kinabuhi si Mendoza pag-abot sa maong tambalanan.

Ang laing biktima, si Cenas ang naa usab karon sa talandugon nga kondisyon. Hangtud ning pagbalita, gitanggong na ang suspetsadong si Silva didto sa kwerpo sa kapolisan sa lungsod sa Siayan nagpa-abot sa pagpasaka sa tukmang kaso batok kaniya. (Walter Balisado, Mindanao Star, Vol. I No.16) 

Botbot No. 2

Laing botbot na usab ang gipaukyab karon sa media ni Amatong diha sa ilang way hunong nga pagpangdaut aron gub-on ang kasamta-ngang liderato sa kapitolyo. Ning semanaha sa gula sa ilang lokal nga pamantalaan, nagbansiwag ang dakong pasangil nga si Gov. Lando Yebes usa ka extortionist. Ang maong report nga misulay pagpaburot sa usa ka alegasyon nga naglutaw sa hangin gumikan kay way klarong tinobdan, mipabuto sa usa ka dakong bakak nga kunohay usa ka  “bargaining term” nga sumala pa gihanyag ni Gov. Yebes ngadto sa tag-iya sa Sirawai Plywood and Lumber Corporation nga nailhan sa kadaghanan nga DACON.

Ang alegasyon nagkana-yon nga si Gov. Yebes misugot na nga ipadayon sa DACON ang ilang logging operation ubos sa usa ka kondisyon nga ihatag usab nila ngadto sa kagamhanan sa probinsya ang ilang mokabat 985 ka ektaryang kamanggahan. Apan sa interview ngadto sa gobernador, nahingangha na lang ug dako ang amahan sa probinsya gumikan kay wala siyay kasayuran sa maong giingong “bargaining term” ug matud niya usa kini ka dakong bakak nga bisan gani wala kini mosantup sa iyang huna-huna.

Gipaklaro ni Gov. Yebes nga wala siya miluwat ug susamang pamahayag nga nangayo siyag karyo sa DACON ug iyang giila ang maong alegasyon nga usa ka dakong bakak ug butang-butang aron dauton ang reputasyon sa iyang liderato atubangan sa katawahan. Ngani dugang gihatagan ug gibug-aton sa gobernador nga mabasa man usab sa balita sa media ni Amatong nga walay public statement ni tipik sa unsa mang interview tali kaniya nga mahimong basihanan o tinubdan sa matud pa kondisyon nga iyang gipangayo tali sa management sa DACON.

Nagtuo si Governor Yebes nga usa lamang ka tawo ang posibling tinubdan sa maong bakak ug way kabasihang impormasyon.  Nasayran migawas ang maong balita sa media ni Amatong pipila ka adlaw tapos mihimo sa sekretong pagpakita ni DENR Undersecretary Ramon Paje ngadto sa buhatan ni Yebes didto sa  kapitolyo kauban ni Penro Rodolfo Aradanas, usa ka adlaw sa wala pa mobisita ug balik dinhi sa lalawigan si Presidente Gloria Macapagal Arroyo.

Ngani bisan ug wala pa klaruha sa gobernador, ang pagpakita ni Usec Paje ngadto kaniya dili usa ka simpleng courtesy call kun dili usa ka matang sa pagpangayo ug kariyo ngadto sa gobernador sa kahadlok nga isumbong kini ngadto kang PGMA sa kapalpakan nga nahimo niini gumikan sa kontroserbisyal nga Memorandum Order nga giluwatan niini may labut na ang questionalbing pagtugut matransportar sa DACON ang ilang mga torso nga didto pa naka-stock sa ilang log pong sa lungsod sa Sirawai.

Subling gipklaro sa gobernador nga nagpabiling lig-on ug walay paglugak sa iyang baruganan nga proteksyonan ang nahibiling kalasangan sa probinsya nga atu-a sa Triple SB. Ang report nga gipakaylap sa media ni Amatong wala magpaklaro kon ang gikaingong “bargaining term” migawas ba gikan sa baba ni Gov. Yebes nga ilang gukotlo o kaha ni bisan kinsang tinobdan.

Igo lamang kining mikutlo sa nahimong reaksyon sa usa ka Ulyses Kho, Manager sa DACON ug sa pipila ka mga tawo didto sa Sirawai sigun sa ilang gipasi-atab. Miturok karon ang pagduda ang pagpalutaw sa maong isyu gawas nga  usa ka dakong bakak  ug gipaburot usab ug maayo sa media ni Amatong aron hilo-an ang huna-huna sa katawhan, labi na sa mga lumolupyo didto sa Sirawai ug sa mga tinugyanan sa DACON aron magtanom silag pagdumot sa administrasyong Yebes. (The New Nandau, Vol. XIV No. 45)

MURCEILAGOS BAY DEVELOPMENT MANAGEMENT COUNCIL GIPASALAMATAN SA PHILIPPINE-CANADIAN DEVELOPMENT FUND

Davao City, March 31, 2005 – Gipasalamatan sa Philippine-Canadian Fund  nga gipanguluhan ni PCDF Co-Chairman Gerard Belanger, Head of Aid ug Counselor sa Canadian International Development Agency (CIDA) ang Murcielagos Bay Development Management Council (MBDMC) nga gidumala ni Gobernador Rolando E. Yebes, isip Chairman sa maong konseho, tungod sa pakig-abin niini sa PCDF aron maabot niini ang mga katawhan sa maong lugar paingon sa pagkab-ot sa maayong pang-gobierno ug sa pag-iban sa kawad-on.

Kini ang nahimong unod sa Plaque of Appreciation nga gidawat pinaagi ni OIC-Provincial Agriculturist Vicente “Vic” Sanchez, Jr., para sa MBDMC Chairman Lando Yebes. Kini nahitabo atoll sa Consultative/Winding Up Conference nga gipatawag sa PCDF Secretariat aron pagtoki balik sa mga maayo ug dili maayong nanghitabo sa mga proyekto nga ilang gipunduhan ug salapi.

Si OIC-Provincial Agriculturist Sanchez, sa ngalan sa Murceilagos Bay Development Project, ug sa katawhan sa lalawigan ang mipaambit usab sa iyang dakong pasalamat ngadto ni Belanger sa paghatag ug piyal sa kagamhanang Canada nga mamahimong kapikas ang administrasyon ni Gobernador Lando Yebes sa pagpagpaambit ngadto sa mga katawhan sa Murceilagos Bay Area (nga gilangkoban sa Dapitan, Sibutad ug Rizal) aron makahatag ug kahigayonan nga aduna silay makapangi-nabuhian aron niini makon-huran ang insidente sa ilang tumang kawad-on tungod sa ilang dugang nga abot.

Ang maong tigum nga gitambungan sa 52 ka mga representante sa mga proyekto nga gipunduhan sa PCDF sa tibuok Pilipinas ang gilusad sa Eden Nature Park and Resort may 14 ka kilometro ang gilay-on sa sentro sa dalbayan sa Davao ug nga may gitas-on nga 2,680 ka tiil gikan sa sea level. (Popong Capin, The New Nandau, Vol. XIV No. 45)

Kunhod sa kriminalidad –PNP mapasalamaton

Gumikan sa hiniusang paningkamot sa tanang sector kauban sa pagpangulo sa kapolisan ning dakbayan sa Dipolog, aron padayong mamintinar ang kahapsay ug kalinaw, mitala karon ug 42% nga pagkunhod ang nagpang-hitabo nga kriminalidad dinhi sa dakbayan. Mao kini ang nakutlo ning buhatan sa impormasyon gikan sa crime statistics report sa bulan sa Marso ning tuiga, nga gisumitir sa buhatan sa Dipolog PNP, ngadto sa buhatan ni Mayor Roberto Y. Uy.

Napatik sa nasangpit nga crime statistics data nga gikan sa natala nga 30 ka kriminalidad ilawom sa index crimes sa miaging bulan, 23 lang ang natala karon. Ug gikan sa pito ka natalang non-index crimes, mikunhod ang narehistro ngadto na lang sa tulo ka panghitabo. Kahibalo-an nga ang mga index crimes naglangkob sa kriminalidad batok sa mga tawo, propredad ug dungog, samtang ang non-index crimes naglangkob sa kalapasan sa mga special laws ug uban pang balaod sama sa kalapasan sa Dangerous Drugs Act, illegal gambling, anti-fencing law, carnapping, kalapasan sa city ordinances ug uban pa.

Gumikan niini nga kalam-boan, mi-usbaw usab ang crime solution efficiency rating sa buhatan sa kapolisan ngadto sa 92.3% gikan sa 91% sa miaging bulan. Tungod sa nagapadayong pagkunhod sa kriminalidad ning dakbayan, mapasala-maton mipadayag si Police Superintendent Tomas M. Hizon sa Dipolog PNP, ngadto sa tanang katawhan ug kagamhanang lokal ilawom sa administrasyong Uy, tungod sa hiniusang suporta ug kooperasyon nga ilang gihatag ngadto sa ilang buhatan sa PNP, nga maoy nakapakgang sa pagdagsa sa kriminalidad dinhi sa Dipolog. (Dipolog CIO Press Release, PRR)

Ordinansa nga 123 numero uno’ng buluyagon mga lalaki

Mga kalalakin-an lang gihapon ang numero unong malapason ngadto sa ordi-nansa 123, partikular na sa kalapasan may kalabot na sa pagpangihi sa bisan asang pampublikong lugar, dinhi sulod sa dakbayan. Mao gihapon kini ang migula nga resulta gikan sa gisumiter nga monthly report sa implementasyon sa Dipolog City Ordinance 123, ngadto sa buhatan sa Mayor, alang sa bulan sa Pebrero, ning kasamtangang tuig.

Sumala pa ni Mr. Ariel Saldariega, usa sa mga sanitation officers sa City Health Office ning dakbayan, nga nagsumikad ang nasangpit nga kalapasan gikan sa mga kalalakin-an, ilabi na sa panahon sa kagabhi-on, ilabi na kung kini naka-inom sa mga ilimnong makahubog, ug dili na magpanuko o bati-on sa kaulaw nga mangihi bisan asa. Dugang pa ni Saldariega, nga kining maong sitwasyon ang gihatagan na nila ug rekomendasyon ug  ila na usab nga napasang-at didto sa Sangguniang Pan-lungsod, partikular na sa komitiba sa Health, ug sa komitiba sa Rules and Revision of ordinances, aron mahatagan kini ug kasul-baran, pinaagi sa pag-amendar ning nasangpit nga city ordinance, kon gikina-hanglan.

Sa pagkakaron, gitun-an na sa mga miyembro sa Sangguniang Panlungsod,  ang mga rekomendasyones ug dugang mga lakang, aron kaminosan ang mga  pag-panglapas, ngadto sa maong ordinansa, partikular na ang pagpangihi sa mga publikong dapit, sulod ning dakbayan. (Dipolog CIO Press Release)

Kampo sa mga terroristang NPA napalgan sa military

Duyog sa mga nagkapa-banang baryuhanon, Bara-ngay Officials ug mga Rebel Returnees diha sa paghatud ug positibong taho ngadto sa mga kasundaluhan sa 5th Infantry Battalion, 1st Infantry (TABAK) Division, Philippine Army, napalgan sa militar ang usa ka kampo sa mga terroristang NPA didto sa kalasangang bahin nga nagakutay sa usa ka sapa nga nahimutang sa Barangay Sicot, Tangub City.

Human madawat sa militar ang inpormasyon gikan sa mga nagpakaba-nang lungsuranon sa maong dapit, diha-diha dayon gilusad ang usa ka combat operation sa mga sundalo  sa tuig 2005 kauban ang mga CAFGU ubos sa pagpangulo ni 1Lt. Constander Cahayon.

Samtang gilatas nila ang mga kasubaan ug gisubay nila ang hagip-ot nga dalan sa bukid sa may alas 9:40 ang takna sa buntag ilang nahibalag ang kapin kulang trayenta (30) ka miyembro sa mga terroristang NPA nga armado sa klase-klasing kalibre sa pusil didto sa ilang gitukod nga tempo-raryong kampo sa nasangpit nga dapit nga gipanguluhan sa usa ka kumander Brix ubos sa front committee “JOJI” Western Mindanao Regional Party Committee nga naglihok sa maong lugar, ug didto nagsugod ang sinukliay sa mga bala tali sa duha ka pundok ug minglungtad ngadto sa pipila ka mga minuto human mingsibog ang mga terroristang NPA sa ilang pagkiggubat ug nagkatibulaag ngadto sa nagkalain-laing direksiyon ug malampusong nahulog sa mga kamot sa militar ang kampong gitukod sa mga terroristang NPA. Ang usa ka Unit sa ICOM RADIO, mga subersibong doku-mento, explosibong mga gamit ug mga sibilyang panapot. Gidudahang daghang nasamdan sa mga terroristang NPA sa maong engkwentro basi sa mga dugong nagpat-ak-pat-ak subay sa ilang gisibugan ug wala namay gikatahong nasamdan o napatay sa hanay sa mga sundalo.

Padayon karon hangtud niining atong pagbalita ang operation sa militar sa dihang adunay minggula nga bag-ong taho gikan sa mga katawhan didtong dapita kabahin sa ilang nama-tikdang lihok sa mga NPA daw dunay gustong ipadala sa tambalanan ug kini gidudahang angol o sama-rang NPA panahon sa engkwentro.

Sa laing bahin, usa ka nailhang Cristituto Enlab Y Jamiro alyas Mike, usa sa inilang pangalang nahipatik sa Order of Battle sa militar ang boluntaryo kining mingtahan sa iyang kaugalingon niadtong Marso 24, 2005 sa may alas 8:00 ang takna sa buntag ngadto sa quirpo sa mga kasundaluhan sakop sa 10th Infantry Battalion, 1st Infantry (TABAK) Division, Philippine Army ubos sa pagmando ni Colonel Pedro Ancanan nga nakabase didto sa Barangay Bag-ong Argao, Molave, Zambo-anga del Sur. Si Cristituto Enlab miyembro sa Team Baking sa Front Committee “NBC” Western Mindanao Regional Party Committee niadtong nanglabay’ng mga katuigan, apan gumikan sa kapait nga iyang naantus sulod sa kalihukang NPA siya nakadisisyon nga mokanaug gikan sa iyang nahimutangan. Tungod niini siya nakakita ug higala nga iyang gihimong tulay para sa iyang malinawong pagsurrender inubanan sa pag-ayuda sa mga ahente sa militar sa maong unit para masiguro ang iyang pagkanaug sa patag.

Tuod man iyang naang-kon ang kasiguruhan sa iyang pagsurrender ug karon anaa na siya sa maayong kamot sa militar samtang gihikay ang mga papelis sa iyang pagsurrender. (The New Nandau, Vol. XIV No. 45)

ZN giplano mahimong extension sa Zamboanga Free-Port Zone

Nag-ong-ong na karon ang plano nga ang Zambo-anga del Norte mahimong extension sa Zamboanga Free-Port Zone. Atol sa DDKRM Development Council Meeting niadtung Miyerkules sa buntag, gipahayag ni Governor Rolando E. Yebes nga gitun-an na karon ang posi-bilidad nga ang Zamboanga del Norte mahimong extension sa Zamboanga Free-Port Zone.

Matud ni Yebes nga ang maong plano iya nang gikonsulta kang Presidente Gloria Arroyo atol sa iyang labing ulahing pagbisita dinhi ug wala usab magmakuli ang presidente sa paghatag ug paborabling pag-endorso sa tinguha sa probinsya. Gipahayag sa gobernador nga atol sa maong okasyon tayming usab nga diha ang Presidential Assistance sa Western Mindanao nga si Ferdie Mahusay ug gimando dayon sa presidente nga dad-on ang maong proposal sa tigum uban sa Board sa Zamboanga Free-Port Zone aron kini ilang mahisgutan.

Gilantaw nga kon mahinayon ang maong plano, dako kaayo ug ikatabang nga makahunat usab ang investment program sa DDKRM growth corridor dungan ang pagsulbong unya sa bul-og sa investments nga ipabuhagay sa mga investors nga mani-nguha sa pagpahimutang ug mga negosyo dinhi. Sa samang bahin, gilan-taw usab niini ang posibilidad nga ang Zamboanga del Norte mahimong alternative side sa mga magpapatigayon nga nag-alburoto karon sa nasud sa China.

Sa nasayran nga ang China nag-atubang ug da-kong suliran sa labor ug nag-overheat karon ang ilang ekonomiya gumikan sa maong problema diin sagad sa mga investors mihinay-hinay nag uknol. Matud pa ni Governor Yebes adunay mga kompa-niya karon sa Chiman nga nangita ug alternative side aron nga kaboboan sa ilang pohunan.

Para ni Yebes usa ka dakong oportunidad nga matahasan ang atong probinsya sa tanang kinahanglanon ug matalay kini sa mga dapit sa nasud nga adunay igong kapabilidad nga makadani ug mga investors nga mabubo ug puhonan. Sa nasayran usa sa labing gitutokan karon sa liderato sa probinsya ilawom sa pagdumala ni Governor Yebes mao ang pagpalambo sa agricultura gumikan kay nakita nga usa sa labing dakong resources sa probin-siya anaa sa agrikultura.

Apan wala usab gisalik-way sa gobernador ang mga kahigayonan nga ang eko-nomiya sa Zamboanga del Norte makaangkon ug kusog diha sa industriya pinaagi sa mga investors nga mopabu-hagay ug puhonan dinhi. Alang kaniya kon dunay kahigayonan nga hugpaan sa mga investors ang probinsya, kinahanglan nga hatagan usab gilayon kini ug dakong pagtagad. (The New Nandau, Vol. XIV No. 45)

Polanco membro na sa growth corridor sa ZN

Dakong garbo karon ang lungsod sa Polanco nga nahiapil sa growth corridor tungod kay usa man sa mga lungsod sa Zamboanga del Norte nga nagpakita sa mga ekonomikanhong potensiyal ilabi na sa natad sa pang-agricultura. Mao kini ang nadesis-yonan sa mga membro sa DDKRM atol sa Development Council meeting nga gipangulohan ni Governor Rolando Yebes, Vice Governor Francis Olvis, mga mayores ug representante sa pribadong sector.

Tungod sa pagka miyembro sa Polanco, ang maong konseho pagailhon na nga DPDKRM kon, Dipolog-Polanco-Dapitan-Katipunan-Roxas-Manukan Growth Corridor. Gikonsiderar sa konseho ang Polanco tungod kay makahatag kini sa dugang kalamboan sa maong growth corridor tungod kay ang maong lungsod buhong sa agricultura nga mamahimong paagi nga ang probinsya malabot na unya sa mapa sa mga investors.

Mapasalamoton si Polanco Mayor Anacleto Olvis ngadto sa council sa pag-labot sa iyang lungsod sa maong growth corridor ug iyang gisaad ang hugtanong suporta sa mga plano unya nga pagahimoon sa maong konseho. Sa pikas bahin, sa maong tigum giaprubahan usab sa konseho ang P1.9 milyones ka pesos sa 2005 budget nga naglangkob sa mga galastohan para sa umalabot nga mga plano kalabot na sa hugtanong laraw nga mapalambo pa pag-ayo ang growth corridor ning lalawigan ug mamahimo kining humot sa mga businessmen ug investors nga buot mobutang ug negosyo dinhi sa probinsya.

Si Governor Yebes magarbohong misaysay sa konseho sa iyang panglantaw nga mahiapil ang Zamboanga del Norte sa extension sa 3 free port zones gamit ang DPDKRM. Sumala niya, iya nang gisultihan si Presidente Arroyo atol sa ulahing pagbisita dinhi sa atong bag-ohay palamang.

Angay hibaloan nga ang tulo ka free port zones sa nasud mao lamang ang Subic, Zamboanga City ug Cagayan.

Naglaum si Yebes nga ma-accredited ang probinsya isip usa sa mga export processing zones para kon ang probinsya buot mo-import sa mga produkto libre na kini sa buhis. (Pretty Abegail G. Chua, ZN Provincial Information Center)

BIR Miila sa mga maayong mobayad ug buhis

GIPASIDUNGGAN karong bag-o ni Commissioner Guillermo Parayno sa buhatan sa Bureau of Internal Revenue kon BIR ang kinse (15) ka mga nag-unang taxpayers didto sa dakbayan sa Lipa. Ang nasampit nga mga magbubuhis gihatagan ug mga plake isip pag-ila sa ilang maayong buhat.

Alang sa lalawigan sa Zamboanga del Norte, gibutyag ni District Officer Bert Bucoy sa lokal nga buhatan sa BIR nga aduna na silay gi-sumitir nga mga ngalan sa mga nag-unang magbubuhis dinhi sa lalawigan. Ang maong listahan ato-a na karon sa ilang rehiyonal nga buhatan sa dakbayan sa Zamboanga alang sa usa ka pag-pili.

Gikalipay usab nga mipahibalo si Bucoy nga sa mga bulan sa Enero ug Pebrero, nakakolekta sila ug labaw pa sa ilang target collection. Sa bulan sa Enero mi-target sila ug biente (20) milyones ka pesos, apan ang ilang koleksyon miabot sa kapin sa biente tres milyones ka pesos. Ug sa bulan sa Pebrero, adunay silay collection target nga diesenuebe (19) milyones ka pesos, apan ang ilang nakolekta mikapin sa biente dos milyones ka pesos.

Sa laing bahin, sa tuig dos mil kuatro (2004) ang dakbayan sa Dipolog nahimong topnotcher sa tax collection performance sa tibook rehiyon. (The New Nandau, Vol. XIV No. 45)

Padayong pagsaka sa presyo sa semento gisubay

Gisubay karon sa buhatan sa Department of Trade and Industry didto sa kaulohan kon makatarunga-non ba ang kanunay’ng pag-saka sa presyo sa semento. Hinoon, dinhi sa dakbayan sa Dipolog, gibutyag ni Engr. Vic Manigsaca sa lokal nga buhatan sa DTI, nga wala ra kaayo mosaka ang presyo sa semento.

Sa pagka-karon, ang presyo sa Portland cement anaa sa tag sento sing-kwenta’y sais (156) pesos ngadto sa tag sento sing-kwenta’y siete (157) ang matag sako, ug ang pozzolan anaa sa tag sento sing-kwenta’y dos (152)  ngadto sa tag sento singkwenta’y kwatro (154) ang matag sako. Ang buhatan sa DTI kanunay nga nag-subay sa mga presyo sa tanang nanag-unang palaliton gikan sa canned goods ngadto sa mga construction materials.

Ngani, ang buhatan sa DTI inabagan sa PIA mohatod sa kahanginan matag semana sa mga presyo sa mga palaliton sumala sa pagsubay sa mga presyo sa mga katindahan. (The New Nandau, Vol. XIV No. 45)

Maayo ug baratong bugas padayong mapalit  sa mga katawhan sa tanang NFA outlets

Gipaniguro karon sa buhatan sa National Food Authority nga padayong mapalit sa katawhan ang maayo ug baratong bugas humay sa tibook kapupud-an. Kini maoy gipasalig sa NFA nga adunay ensaktong supply sa bugas alang sa tibook nasud. Ang maong bugas mapalit lamang sa tag dyesesais (P16.00) pesos ang matag kilo.

Gibutyag ni Anthony Bernad, ang hepe sa buhatan sa NFA ning lalawigan, pinaagi ni Vicky Sumalpong, ang information officer sa maong buhatan, nga adunay ensaktong supply sa bugas dinhi. Sa pagka karon adunay 21 ka sako sa bugas nga andam nilang ibaligya sa mga konsumante pinaagi sa mga accredited outlets sa NFA.

Dugang ni Sumalpong nga karong sunod bulan sa Abril, modugang sila ug laing kwarenta (40) ka sako sa imported rice aron ipang-apod-apod sa tanang mga NFA outlets sa lalawigan. Sa tibook kapupud-an adunay kuarenta’y singko (45) ka mga rolling store ug kapin sa bente sais (P26,000.00) mil ka mga accredited  outlets sa NFA.

Gipahibalo usab sa NFA nga mamahimong moderetso didto sa ilang buhatan ang si bisan kinsa nga buot mopalit sa NFA rice. (The New Nandau, Vol. XIV No. 45)

Ensaktong pamaagi sa pagplano sa pamilya makatabang sa pagkunhod sa unwanted pregnancies

GILANTAW sa United Nations Population Fund nga mokunhod sa biente porsento ang “unwanted pregnancies” kon wala sa plano nga pag-mabdos kon mahatag ngadto sa katawhan ang ensaktong pamaagi sa pagplano sa pamilya dinhi sa nasud. Nakita karon nga ang kakulang sa kahibalo sa mga pamaagi sa ensaktong pag-plano sa pamilya usa sa mga hinungdan sa pagtaas sa mga unwanted pregnancies nga mipaburot sa atong popu-lasyon.

Ang pag-sulbong sa populasyon nakita usab nga usa sa mga hinungdan kalisud nga nasinati sa nasud. Sa pagto-on nga gihimo sa UP Population Institute, dayag kaayo ang kalainan sa pagpuyo sa mga pamilyang daghan ug anak ug ang gamay ra ug anak.

Namatikdan usab nga kadaghanan sa daghan ug mga anak mao kadtong pamilya sa mga magtiayong walay ensaktong trabaho o kita. Hinoon, gipadayag sa Provincial Population Office nga dinhi sa lalawigan hugot ang pag-paluyo sa katawhan sa family planning program. (The New Nandau, Vol. XIV No. 45)

Sergio Osmeña gihatagan P1-M sa mga BOARD Member

Kon sa miaging administrasyon gipangdalo o gipanghakog ang mga proyekto, karon kini gipanghagad na sa mga meyembro sa Sangguniang Panlalawigan sa Zamboanga del Norte. Kini ang nakita kagahapon sa flying session sa Sangguniang Panlalawigan didto sa lungsod sa Sergio Osmena.

Sama sa naandan ang Sangguniang Bayan sa Sergio Osmena nag-andam ug mga resolusyon para sa mga meyembro sa Sangguniang Panlalawigan lakip na ang para kang Vice Governor Francis Olvis para na sa pagpangayo ug pundo sa ilang tagsa-tagsa ka Provincial Identification Fund. Sa kabahin ni Vice Governor Olvis, sa naandan kada lungsod diin sila magpahigayon sa flying session kini iyang hatagan ug P300,000.00.

Sa dihang nagsugod na ug butang ang mga board members pila ang ilang mahatag para sa Sergio Osmena, mitumaw ang problema kon unsa gayud nga proyekto ang gusto sa maong lungsod nga pahatan sa pundo ilawom PIF. Dugay nga nakadisidir ang mga meyembro sa Sangguniang Bayan sa Sergio Osmena kon ang kuwarta gikan sa PIF gamiton ba sa pagkonstrak ug bag-ong legislative building o sa laing katuyuan.

Gitanyagan sila ni Vice Governor Olvis nga hatagan sila ug P1.1 milyones ka pesos gikan sa PIF para sa ilang legislative building, apan naglibog pa ang Sanggunian sa Sergio Osmena kay mao may gusto ni Mayor Agustines Magsalay nga mag-usa ra silang tanan didto sa ilang balay lungsod nga ipa-ilawom usab sa renovation gikan sa pundo ni Governor Rolando Yebes. Si Board Member Uldarico Mejorada, midasig sa taga Sergio Osmena nga klarohon nila unsa ang gustong proyekto kay kini maoy basihan sa pagpagawas sa pundo sa ilang PIF.

Mihangyo unta ang Sergio Osmena nga unya na sila moduso sa ilang gusto nga proyekto, ipadayon lang una ang pagtampo-tampo sa PIF, apan giklaro ni Mejorada nga kon maglangay-langay pa sila dili ikapasalig sa probinsiya nga ang pundo karon anaa pa pag-abot sa panahon nga makadisisyon na sila sa proyekto. Sa maong flying session milutaw nga ang Sangguniang Panlalawigan mao nay manghagit nga mangayo gayud ang mga lungsod ug proyekto ilawom sa ilang PIF.

Tuod man mokabat sa P1.1M nga pundo sa PIF ang nadawat sa Sergio Osmena gikan sa mga board members ug sa vice governor para sa ilang legislative building. (The New Nandau, Vol. XIV No. 45)

World Essay Competition gilusad

Dipolog City – Ang buhatan ni City Mayor Roberto Y. Uy ning dakbayan ang nakadawat sa usa ka sulat gikan sa rehiyonal nga buhatan sa DSWD, pinaagi sa lokal nga buhatan niini dinhi sa dakbayan, nga pinirmahan ni Director Parisya H. Taradji, diin nagapahibalo kabahin na sa ilusad nga “World Essay Competition” ubos sa pagpasiugda sa World Bank.

Matud pa sa dugang nasayran, nga kining nasangpit nga World Essay Competition ang gilusad alang ngadto sa mga batan-ong nanag-edad gikan 18 ngadto na sa 25 anyos ang panuigon, walay labot kadtong nagtungha sa kursong Ph.D. Kining maong essay ang mamahimong isulat sa pinulongang Englis, French, o Español, diin isulat kini ngadto sa kapin kon kulang napulo (10) ka pahina, nga magapadayag kon unsaon nila (contestant) pagdala sa inadlaw’ng hagit sa kinabuhi, nga magaponting ning mosunod nga mga topiko:

Ø   Building a secure future

Ø   Seeking Practical solutions

Ø   What are the biggest obstacles you face in your daily life?

Ø   What practical solutions would you propose to build a secure future for yourself and

       others?

Kining maong indigay ang nagtangag ug mga ganting salapi nga nagkantidad gikan sa usa ka libo ka dolyar ngadto na sa lima ka libo ka dolyar ($1,000 - $5,000) (Dipolog CIO Press Release)

MAYOR UY MAPASALAMATUN SA MGA NAGSAKRIPISYO

Mipabati karon si Mayor Roberto Y. Uy, sa iyang dakung pasalamat ug pagdayeg ngadto sa mga katawhan ning dakbayan sa Dipolog ilabi kadtong mga ahensiya nga nangunay sa pagmintinar sa kahapsay ug kalinaw tungod sa malinawon nga paghinumdum sa semana santa kaniadtong miaging semana.

Nagpasalamat usab si Mayor Uy ngadto sa mga katawhan nga mingduyog sa kalihokan, ug kadtong mga bisita nga mingduyog usab sa katkat sakripisyo didto sa 3,003 steps sa Linabo Peak, nga mao na karo’y nahimong usa ka kalihokan sa pagpalambo sa torismo ug  bulok sa kalihokan sa semana santa matag tuig dinhi sa Dipolog.

Kahinumduman nga gibutang ang dakbayan sa Dipolog sa red alert tungod sa hulga sa mga walhong pundok nga molusad ug mga disturbances, sama sa pagpamumba sa mga kasimbahanan ug mga lugar nga adunay bul-og sa mga katawhan.

Ug tungod sa nasinati nga hingpit nga kalinaw, midayeg usab si Mayor Uy sa mga effort nga gipakita sa mga kapolisan ug military, tungod sa hingpit nga siguridad nga ilang gihatag aron makab-ot ang kahapsay ug kalinaw, dili lang sa panahon sa semana santa, apan lakip usab sa ubang mga adlaw nga walay mga kasa-olugan o kalihokan. (Dipolog CIO Press Release, prr)

Patas nga imbestigasyon –Darunday

Gipasalig sa chairman sa committee on good government and human rights sa Sangguniang Panlalawigan sa Zamboanga del Norte ang usa ka patas nga pagpahigayon sa imbestigasyon batok sa kanhi OIC Provincial Accountant. Kini ang gipalanog ni Board Member Anecito Darunday, may kalabutan na sa gikatakdang pag-imbestigar kang kanhi OIC Provincial Accountant Teonilo Bagalanon tungod sa kwestyonable niining aktuwasyon ug sa gihimong pagbinastos ug tubag ngadto sa usa sa meyembro sa Sangguniang Panlalawigan.

Matud pa ni Darunday hayan karong sunod semana sugdan na nila ang pagpahigayon sa imbestigasyon batok kang Bagalanon. Kini may kalabutan na sa nahaunang panawagan ni Board Member Uldarico Mejorada sa pag-imbestigar sa aktuwasyon ni Bagalanon nga alang kaniya klaro kaayo nga nakalapas sa Ethical Standards for Public Officials and Employees.

Gipasalig ni Darunday nga ang ilang imbestigasyon ipasubay tanan sa gimbut-an sa balaod bisan tuod ug ang nagsang-at sa reklamo ug nahimong biktima ni Bagalanon iyang kaubang meyembro sa Sangguniang Panlalawigan. Tanan, dugang sa pahayag ni Darunday ipasubay gayud sa tukmang tamdanan kay anaa may balaod nga nagtakda alang sa tukmang pagabuhaton alang sa usa ka opisyal o empleyado sa gobyerno.

Matud pa niya ang iyang komitiba igo lang unya sa pagduso sa maumol nilang rekomendasyon sigun sa mamahimong resulta sa pagahimoon nilang imbesti-gasyon. Siya nagtuo nga ang resulta sa ilang imbesti-gasyon maoy gamiton alang sa pagpasaka sa adminis-tratibong kaso atubangan sa Ombudsman.

Si Darunday mitataw usab nga wala gayud siya mahimoot usab pagka hibawo nga gibalikas ni Bagalanon si Board Member Norbidiere Edding. Alang kaniya bisan dili usa ka board member gikina-hanglan hatagan usab sa tukmang kortesiya kon adunay tuyo o transaksiyon sa usa ka public office.

Sa laing bahin, hingpit nga gisalikway sa chairman sa committee on good government and human rights sa Sangguniang Panlalawigan sa Zamboanga del Norte nga igo rang nagpa-ukyab ang iyang komitiba kabahin sa imbestigasyon sa anomalosong pagpalit ug surplus equipment sa kanhi administrasyon. Kini ang gipalanog ni Board Member Anecito Darunday, kinsa sa samang bahin mipalanog usab sa iyang katingala kon ngano hangtud karon ang Ombudsman Mindanao wala may reply sa ilang napanday nga resolusyon nga nagreko-mendar sa pagpasaka ug kasong criminal batok na ni kanhi Governor Isagani Amatong ug mga kauban tungod sa anomalosong pagpamalit ug mga surplus equipment.

Matud pa niya ang ilang resolusyon nga napanday sa Sanggunian uban sa report sa iyang komitiba ug kang Board Member Joseph Brendo Ajero kompleto sa tanang mga documentary evidence. Imposible nga dili kini aksiyonan ug tagdon sa Ombudsman, apan hangtud karon wala gayud sila makadawat ug tubag.

Gipasalig ni Darunday nga iyaha kining subayon sa ilang secretariat kon napadala ba gayud ang maong report ngadto sa Ombudsman o kaha gitaguan lang ang maong report sa pipila ka personahe sa ilang secretariat sa Sanggunian nga pabiling sympathetic sa kanhi administrasyon, para wala mahimong kaso. Matud pa ni Darunday kon ilang matino nga ang nasangpit nga report gitaguan lamang sa ilang secretariat ug wala ipadala sa Ombudsman ug ngadto sa Provincial Attorney, tukmang lakang ang ilang pagasagupon batok sa mga kawani nga maoy nagbuhat niini.

Hinoon naglaraw si Darunday nga magpadala na lang ug laing sumbong ngadto sa Ombudsman kay anaa pa kaniya ang kopya sa ilang mga ebedensiya. (Press Freedom, Vol. XVII No. 39)

RESOLUSYON SA ANOMALOSONG SURPLUS EQUIPMENT NAPADALA NA SA OMBUDSMAN

Hingpit gisalikway sa secretariat sa Sangguniang Panlalawigan sa Zamboanga del Norte nga ilahang gitaguan ug giyak-an ang resolusyon may kalabutan na sa imbestigasyon sa anomalosong pagpalit sa mga surplus equipment sa panahon ni ex-Governor Isagani Amatong. Gipakita sa secretariat sa Sanggunian ang mga kamatuuran nga napadala na ang kopya sa maong resolusyon ngadto na sa Ombudsman Mindanao hangtud na sa buhatan sa Provincial Attorney niadto pang buwan sa Oktobre 2004.

Kini nga katin-awan giluwatan sa secretary sa Sanggunian sa probinsiya atubangan sa mga katahap nga wala giduso niini ang nasangpit nga resolusyon nga nanawagan alang na sa pagpasaka sa kasong criminal ug administratibo batok kang Amatong ug ubang mga opisyal sa kanhi administrasyon tungod sa anomalosong pagpalit ug mga surplus nga ekipo. Sa sayu pa si Board Member Anecito Darunday ang chairman sa Committee on Good Government and Human Rights mipalanog sa iyang katingala kon ngano nga hangtud karon wala sila makadawat ug reply gikan sa Ombudsman.

Kini misaad nga iyahang subayon sa ilang secretariat kon napadala ba gayud ang nasangpit nga resolusyon. Nasakay sa maong resolusyon ang resulta sa imbestigasyon sa Committee on Good Government ug Committee on Public Works and Infrastructure uban sa ilang rekomendasyon diha na sa pagpasaka ug kaso batok ni Amatong ug mga kauban tungod sa anomalosong transaksiyon diha sa pagpalit ug mga surplus equipment sa tuig 2003. (Press Freedom, Vol. XVII No. 39)

MAYOR EDDING MIAPILAR NGA DILI SURPLUS NGA EKIPO IBUTANG SA SIBUCO

Miapilar karon si Mayor Norbi Edding sa Sibuco ngadto na sa provincial engineer nga unta ang ibutang nga ekipo sa ilang lungsod dili ang surplus kay sige lang ug kaguba. Kini ang gipalanog ni Mayor Edding, atubangan sa pagkalangay karon sa pipila ka proyekto nga giimplementar sa probinsiya tungod sa pagka daut kanunay sa mga surplus equipment nga anaa karon gibutang sa ilang lungsod.

Si Mayor Edding maoy gitudlo usab karon ni Governor Rolando Yebes nga maoy pangulo sa monitoring team sa probinsiya nga gitahasan sa pagsubay sa implementasyon sa nagkadaiyang proyekto karon sa administrasyon. Si Mayor Edding sa Sibuco, mihangyo kang OIC Provincial Engineer Ramon Ochotorena nga unta ang ibutang nga ekipo sa ilang lungsod dili surplus kay maglisud sila sa pagkomponi sa matag higayon nga madaut tungod kay layu sila sa motorpool area alang na sa gikinahanglang spareparts.

Hinoon ubay-ubay na nga proyekto nga gipatuman karon ni Governor Yebes sa ilang lungsod ang nahingpit. Pipila niini matud pa ni Mayor Edding mao ang Sto. Nino-Poblacion road ug Lakiki-Poblacion road ug Barangay Lakiki electrification project. Sa samang bahin gitataw usab sa mayor sa Sibuco nga ang tanang proyekto nga gipatuman karon ni Governor Yebes gisuportahan gayud sa katawhan hinungdan nga wala kini makahinagbo ug problema ilabi na sa mga lugar nga giilang puy-anan sa mga armadong grupo

Kini matud pa ni Mayor Edding maoy nasinati sa pag-implementar sa Barangay Lakiki-Poblacion road diin ang mga katawhan mismo maoy nangunay sa paghatag ug siguridad sa mga engineers ug trabahante sa Provincial Engineering. (Press Freedom, Vol. XVII No. 39)

GOV. YEBES MIPASALAMAT SA MGA MAYORS
SA ILANG PAGSUPORTA SA BAG-ONG HOSPITAL

Gipasalamatan ni Governor Rolando Yebes ang tanang mga mayors sa Zamboanga del Norte tungod sa ilang pagpakita sa mainitong pagsuporta para mapatindog ang P450 milyones ka pesos nga modernong tertiary provincial hospital. Kini ang gipalanog ni Governor Yebes human sa gipahigayong ground breaking ceremonies sa ipatindog nga bag-ong provincial hospital didto sa Sicayab ning dakbayan sa Dipolog.

Matud pa ni Governor Yebes, bisan na ang ubang mga mayors nga wala na tagad mapadalhi ug imbetasyon ang mipakita gayud sa maong seremonyas aron sa pagkita sa ilang pagsuporta sa nasangpit nga proyekto. Ang mga mayors nga mitambong sa maong seremonyas mao sila si Dapitan City Mayor Dominador Jalosjos, Jr., Mayor Ricardo Sabandal sa Pinan, Mayor Jesus Lim sa Salug ug Mayor Wilfredo Balais sa Labason.

Mitambong usab sa maong okasyon sila si Mayor Abundio Siasico, Jr. sa Siayan, Mayor Bert Macias sa Sindangan, Mayor Eugene Caballero sa Manukan ug Mayor Roberto Uy sa lungsod sa Liloy. Hinoon, namatikdan nga wala si Mayor Roberto Uy sa dakbayan sa Dipolog.

Apan matud pa ni Governor Yebes kini mipahibawo kaniya daan nga dili makatambong kay adunay giatiman nga bisita gikan sa Department of Budget and Management. Matud pa ni Governor Yebes ang pagpatindog sa maong tambalanan dili angayang pagsudlan ug politika kay kini para sa pagsirbisyo sa katawhan. (Press Freedom, Vol. XVII No. 39)

VELASCO UYON SA NATIONAL ID SYSTEM

Wala itago sa majority floorleader sa Sangguniang Panlungsod sa Dipolog nga daku siyang uyon sa pagpatuman sa national ID system. Kini gipalanog ni Konsehal Horacio Velasco, atubangan sa nadawat nilang kopya sa memorandum gikan ni DILG Secretary Angelo Reyes nga nag-awhag kanila sa pagsuporta sa lakang diha na sa paglista sa tanang molopyo sa kada barangay.

Gawas kang Velasco, m