“My journey to the top as the number 1 Army soldier of the land has been characterized by many risks, challenges and occasional twists and turns along the way” ang unod sa mensahe ni Lt. Gen Alexander Yano nga gipasidunggan sa kagamhanang probinsyal ubos sa pagpangulo ni Governor Rolando Yebes atol sa gihimong testimonial dinner didto sa ZN Convention and Exhibition Center, ning dakbayan.

Ang pasidungog nga gihatag sa probinsya ngadto kang Lt.Gen Yano mao ang pag-ila sa mga kalampusan nga naangkon ni Lt.General Alexander B. Yano diha na sa pagserbisyo niini sa Armadong kusog sa Pilipinas ug ang pagkatudlo isip Commanding General sa Philippine Army. Gidawat mismo ni General Yano ang special achiever’s award ug lain pang pasidungog nga gihatag sa mga myembro sa Sangguniang Panlalawigan pinaagi na sa usa ka resolusyon sa pagpangulo ni Vice-Governor Francis Olvis isip pag-ila sa talagsaong naabot niini isip pinakataas nga Army soldier dinhi sa nasud. Si General Yano kinsa lumad nga taga lungsod sa Sindangan ang maoy pinaka-unang Zanortean kinsa nakakuha sa pinakataas nga ranggo diha sa Philippine Army.

“It is our great honor and pride to have a Zanortean like Lt.Gen Yano who got a big position in the Philippine Army”  mensahe ni Governor Rolando Yebes  nga mipadayag nga ang lalawigan sa Zamboanga del Norte dugay na nga nangandoy makaangkon ug usa ka dakong opisyal sa Armadong kusog sa nasud, ngani gipabati sa gobernador nga kaniadto mihulam lamang kita sa mga heneral nga dili nagagikan sa atong probinsya nga naminyo ug lumad nga taga Zanorte apan karon mapasigarbohon ang gobernador kang Gen. Yano gumikan kay mao kini ang nag-inusara ug pinakaunang 3-star General nga lumad sa ZaNorte.  Mihatag usab sa ilang mainitong mensahe sila si Provincial Administrator Atty. Rafael Cabanlit, Ret. Lt. General Madriño Muñoz ug kababata ni General Yano nga mao karon ang Mayor sa lungsod sa Siayan nga si Mayor Wilfredo Siasico. Isip tubag sa gipabating mensahe nila ni Governor Yebes ug mga sinating higala niini, dako ang pasalamat ni General Yano sa mainitong pag-abi abi kaniya sa mga opisyales ug katawhan dinhi sa lalawigan sa Zamboanga del Norte.

Gipapha na sa iyang katungdanan isip Chief of Police sa dakbayan sa Dipolog si PSI Reynaldo Maclang human gi-serve ang relieve order nga giluwatan sa Provincial Police Office, Camp Hamac Sicayab ning dak-bayan sa Dipolog epek-tibo niadtung Biyernes. Ang relieve order gipermahan ni PSSupt. Jose Carilla, PNP Assistant Provincial Director, Zambo-anga del Norte samtang atua pa sa kaulohang Manila si PNP Provincial Director PSSupt. Mario Yanga. Gikatahong ang relieved order gimando gikan sa Camp Crame niadto pang Huwebes apan wala ma-implementar sa PNP Provincial Command tungod kay sumala pa gisulayan ug pugong ni PSSupt. Mario Yanga, nga dili una i-serbe kay maghulat pa kaniya kanus-a siya mopauli dinhi sa Dipolog.

Gibutyag sa mga membro sa kapolisan nga nasayud na si Maclang nga irelibo siya sa Dipolog City Police Station kay niadtung Huwebes sa buntag, iyang gipatawag ang iyang ginsakpan ug gitagsatagsa ug lamano nga maoy ilang giisip nga pagpanamalit nga mobiya na pagka-hepe sa kapolisan dinhi sa Dipolog. Sa maong order, si PSI Isidro Sasuman maoy Officer-In-Charge sa Dipolog PNP Station samtang si PSI Maclang adto kasamtangan ibutang sa PNP Provincial Command. Pipila ka membro sa Dipolog PNP ang gisayangan sa katakus ni Maclang sa pagdumala niini sa kapolisan atubangan sa iyang gipakitang kaisog, apan para kanila, nasubrahan lang. Matud nila, ang kaastig ni Maclang sa Manila maoy iyang gidala sa Dipolog nga wala pa siya masuweto sa lugar unsay kinaiya ug batasan sa mga tawo nga maoy nahimo niyang sipyat.

Alang sa mga polis, kon estrikto ang panahon nila ni Ranes ug Nazareth, mas mikurog sila sa ka-isog ni Maclang kay dili magpanagana mosumbag. Sumala pa nga si Maclang isog lamang sa mga polis nga tapulan apan kon motrabaho maayo kining motagad. Ang ila lamang gisaway sa hepe nga dili maminaw ug tambag kay sila unta maoy labing nasuweto unsa ang batasan sa mga tawo sa Dipolog dili gayud magpatuo kay maoy magpasulabi ang iyang ka-hawod. Sa hamubo nga paglingkod ni Maclang isip chief of police nakahinagbo kini ug daghanang mga isyu. Kining mga reklamo naglambigit sa estriktong pagpatuman sa balaod sa trapiko ilabi na ang pagsul-ob ug helment, pagdala sa motorsiklo sa police station bisan nakaparking nga walay plate number, pag-upaw sa dinakpan, pagpanulod sa mga imnanan ug pagpangapkap sa mga tawo bisan walay court order, ug sa ulahing insedente ang pagkulata kang kanhi PBA Star, anak sa kanhi mayor ug kanhi konsehal sa dakbayan sa Dipolog nga si Mr. Joseph Herera.

Matud ni Herera, bisan pa ug kolatahon siya ug utro ni Maclang dili gayud siya moundang sa iyang komentaryo batok sa maong police officer mintras magapabilin pa kining ania dinhi sa dakbayan sa Dipolog. Kay matud niya, si Maclang maoy gi-import nga berdugo sa kasamtangan nga adminisrasyon sa dakbayan aron lakgon ang ilang kontra sa politika. Gipahayag ni Herera nga ipadayon gayud niya ang pagpasaka ug kaso batok sa maong hepe. “Sa atong mga katawhan ug kadtong naghatag ug morral support kanako to continue the fight for and in behalf of Dipolognons. I will continue to be vigilant in my program. Dili ta molapas sa balaod sa lebelo...we have to be fair apan dili ta mahadlok mo expose sama sa padad-an tag irong buang nga chief of police sa Dipolog.”

Sa iyang kabahin, “no comment” ang tubag ni Mayor Evelyn Uy sa dihang gikuhaan siya ug reaksiyon kabahin sa nahitabo kang Herera ug Maclang. “No comment lang sa ko ana.” Matud ni Mayor Uy nagapabilin ang iyang pagsalig kang PSI Reynaldo Maclang sa iyang pagdumala isip hepe sa kapolisan atubangan sa nahitabo nila ni Herera ug sa daghanang pagsaway nga gipabate sa mga katawhan dinhi sa dakbayan sa Dipolog. Sumala pa sa mayor, pabilin niyang suportahan si PSI Maclang atubangan sa mando nga pagparelibo kaniya isip chief of police sa dakbayan sa Dipolog. (The New Nandau, Vol. XVII No.13)

Miabot na ang kamanduan alang sa pagrelibo kang Police Chief Inspector Reynaldo Maclang pagka hepe sa Dipolog Police Office. Kini ang gikonpirmar sa Zamboanga del Norte Provincial Police Office, human madawat niini ang kamanduan gikan sa Camp Crame alang na sa pagpalayas kang Maclang pagka hepe sa Dipolog Police. Kasaligang tinubdan gikan sa Provincial Police Office mibutyag nga giman-an na unta nila kagahapon sa buntag ug order si Maclang para marelibo kini sa iyang puesto, apan mipugong si Police Senior Superintendent Mario Yanga nga huwaton siya sa iyang pagpauli gikan sa kauluhan kay siya maoy mangunay sa pagtunol sa maong order ngadto kang Maclang.

Ang pagrelibo kang Maclang pagka hepe sa Dipolog Police may kalambigitan na sa gihimo niyang pagkulata kang kanhi konsehal Joseph Herrera diha mismo sa city hall niadtong Martes, Setyembre 25, 2007 atubangan sa publiko sa rason nga naitok siya sa mga komentaryo niini sa programa sa Radyo Ronda-DXKD ang Slam Dunk. Sa iyang kabahin si Herrera nagkanayon nga iyahang ipadayon ang kaso batok kang Maclang bisan ug palayason na siya dinhi sa Dipolog kay alang kaniya ang maong police officer dili angayan nga magapabilin sa sirbisyo sa kapulisan. Sumala pa niya kini maoy magsilbing leksiyon usab ni Mayor Evelyn Uy. Hinoon wala niya isalikway ang posibilidad nga hayan ang ipuli nga hepe ni Mayor Uy dili lang manumbag mamusil na gayud ug lungsuranon.

Matud pa ni Joseph ang gikasuk-an ni Maclang ngadto kaniya mao ang pagtawag kaniya nga bayot, nga alang kaniya dili angayang ikasuko kay mismo si Governor Rolando Yebes gihanganlan man sa radio station sa kanhi gobernador nga bayot apan wala man masuko. Kasamtangan nang gihikay karon ang mga lakang alang na sa pagpasaka ug pormal nga sumbong atubangan sa National Police Commission o NAPOLCOM batok sa hepe sa Dipolog Police atubangan sa gihimo niining pagbuhi sa duha ka mga suspek nga nagdala ug Granada panahon sa pagbisita ni Presidente Gloria Macapagal-Arroyo sa dakbayan sa miaging Setyembre 17, 2007. Kasaligang tinubdan mibutyag nga ang pagbisita ni Presidente Arroyo sa nakalabay nga Setyembre 17 gipailawom sa high alert tungod sa mga report nga adunay naglaraw sa paglikida sa pamuno nasud sa iyang pagbisita sa Dipolog.

Sumala pa kini maoy rason ngano nga gipadala gayud sa Presidential Security Group ang armored car sa presidente ug maoy gigamit sa iyang pagbisita sa Dipolog gikan sa  airdport paingon sa Zamboanga del Norte Medical Center nga iyahang giinugurahan hangtud na sa iyang pagsubay sa iyang SONA project ang widening sa Dapitan-dakak road. Kahinumduman sa adlaw sa pagbisita sa presidente dinhi sa Dipolog duha ka suspek ang nasikop sa Dipolog Police  nga sila si Edwin Dagpin ug Alexander Bundawog nga armado sa tag-as nga kalibreng armas ug may dala nga duha ka mga Granada. Ang duruha giila nga mga sakup ni Eddie Melencio nga taga mapang, Rizal, Zamboanga del Norte nga kasosyo ni kanhi Mayor Roberto Uy.

Ang duruha gipabuhian ni Police Chief Inspector Reynaldo Maclang pagka kaadlawon sunod aldaw Setyembre 18, 2007 kay sumala pa naghupot ug mga mission orders ang duha ka suspek sa ilang pagdala sa armas ug duha ka Granada. Gibutyag ni Maclang nga ang duha ka suspek nagbatun ug mission orders sa pagdala ug armas ug Granada gikan sa usa ka Col. Emmanuel Mendoza sa 9th Regional Community Defense Command sa Pagadian City. Ang gihimong aktuwasyon ni Maclang sa Dipolog Police gikwestyon karon tungod kay nakita nga kini wala gayud magsubay sa balaod. Sa Kapihan sa 1948 Cafeteria si Konsehal Peter Co, ang majority floor leader sa Sangguniang Panlungsod sa Dipolog mipahayag nga sa iyang pagpanglaban isip usa ka abogado ug sa iyang kasinatian ang gihatagan ug gahum sa pag-isyu ug mission orders para makadala ug armas ang usa ka sibilyan mao ra ang chief PNP ug ang Armed Forces Chief of Staff ra sigun sa nakabutang sa balaod ug wala nay lain nga gidelegahan sa pag-isyu niini.

Matud pa ni Konsehal Co klaro kaayo ang balaod nga naghisugt nga ang legal nga maka isyu ug mission order mao ra ang chief PNP ug ang pangulo sa armadong kusog sa nasud. Mismo si Provincial Police Director Seniior Superintendent Mario Yanga nga nakuhaan ug reaksiyon nagkanayon nga mas labing maayo gikasohan ni Maclang ang duruh atubangan sa hukmanan. Ilawom sa balaod wala usab itugot nga ang usa ka sibilyan tugutan nga makahupot ug mga explosives sama sa Granada nga nakuha gikan sa posisyon sa duha ka suspek. Tungod niini daghang mga pangutana ang mitumaw kon unsa nga balaod ang gibasihan sa hepe sa Dipolog Police nga ang usa ka sibilyan tugutan nga makahupot ug Granada. Gikatingalahan usab sa kadaghanan ngano nga gibuhian ni Maclang ang duha ka suspek nga ang nag-isyu sa ilang mission order dili man ang chief PNP o ang hepe sa armadong kusog sa nasud sigun sa gimandu sa balaod. Wala isalikway sa pipila ka meyembro sa intelligence community sa PNP ug AFP nga hayan ang duha ka nadakpang suspek adunay dautang laraw batok sa kinabuhi ni Presidente Arroyo. (Press Freedom, Vol. XIX No. 51)

Nanamilit na kagahapon si Atty. Bernardo Concha sa mga kawani sa Office of the Provincial Agriculturist ug ubang opisyales sa probinsiya sa Zamboanga del Norte sa katapusang adlaw sa iyang pagpanirbisyo sa kagamhanan karon nga misangko na siya sa mandatory retirement age nga 65 anyos. Sa programa nga gipahigayon sa Eco-Park sa Turno ning dakbayan sa Dipolog, si Atty. Concha mitataw nga mokanaug siya sa iyang katungdanan ug pagpanirbisyo sa gobyerno nga walay lama sa kurapsiyon ang duha niya ka mga kamot. Sa sa samang bahin gibutyag usab sa miretirong provincial agriculturist sa ZaNorte wala sukad mahitabo sa kasaysayan sa ilang buhatan nga naka produce sila sa pinakadaghang seedlings sa tanum nga guma nga mokabat sa 300,000 ka planting materials.

Matud pa ni Atty. Concha bisan tiponon pa ang tanang seedlings nga naproduce sa administrasyon gikan nila ni Governor Azcuna hangtud na sa panahon ni Amatong dili pa gihapon sila makatupong sa nahimong agi karon sa buhatan sa agrikultura ilawom sa administrasyon ni Governor Rolando Yebes. Samtang mokabat usab sa 200,000 ka seedlings sa mangga ang naproduce sa buhatan sa agrikultura sa probinsiya nga maoy gipang-apod-apod ni Governor Yebes nga libre ngadto sa mga kabus nga katawhan sa kabarangayan. Ang seedlings nga ilang naproduce karon, matud pa ni Concha libre nga ihatag sa gobernador ngadto sa atong mga katawhan aron pag-abot sa tukmang panahon kini makatabang kanila sa ilang panginabuhian.

Sumala pa niya sukwahi sa paglingkud sa adminis-trasyon ni Governor Yebes ang mga seedlings sa mangga sa provincial agriculture maingon na kadagku sa bukton ang semilya kay wala mahalin sanglit gine-gosyo kini sa kanhi gobernor. Tungod sa programa ni Yebes, ang buhatan sa agrikultura nahagit gayud sa pagproduce ug dugang mga planting materials ug maoy rason ngano nga nahimogso ang Hi-Green Program diin nagbutang sila ug mga nurseries diha mismo sa  mga barangay. (Press Freedom, Vol. XIX No. 51)

Andam nang ipasaka ang administratibo ug kriminal nga kaso batok sa chief of police sa dakbayan sa Dipo-log human niya kolataha ang kanhi konsehal nga karon usa na ka media practitioner. Si Joseph Herera mipaha-yag nga tapos na siya kuhae ug affidavit sa iyang aboga-do ug didto sa National Bureau of Investigation, Sub Office dinhi sa Dipolog kala-bot sa iyang laraw nga mo-pasaka ug kaso batok kang PSI Reynaldo Maclang. Matud niya, ang iyang abugado nalang maoy iyang giagad kon kanus-a moduso sa maong reklamo gumikan kay daghang avenue ang ilang kapasakaan sa sumbong.

Miaging adlaw si Herera gidapit sa PNP Provincial Command pinaagi ni PCI Esterlita Castillo-Garcia kabahin sa iyang laraw unsa ang iyang aksyon batok sa gihimo ni Maclang kon kini nakalapas ba sa iyang tawhanong katungod. Usa usab sa gilantaw ni Herera mao ang pagdangop sa PIAS nga maoy opesina nga dangpanan sa mga sibilyan nga gipasipad-an sa usa ka police officer. Kabahin sa gihimong aksiyon ni PNP Provincial Director PSSupt. Mario Yanga, si Herera mipahayag nga iya na kining gisumbong apan kalit lamang milarga sa kaulohang Manila.

Wala masayod si Herera kon ang kalit nga paglarga ni Yanga dalang lihay sa maong kontrobersiya batok sa chief of police sa Dipolog apan kini miingon nga mitambong sa usa ka convention.

Matud ni Herera wala siya magsalig nga si Yanga iyang paryente, apan gusto lang unta niya nga mahatagan ug patas nga pagtratar ug kahimoan ug imbestigasyon ang kabangis nga gihimo ni Maclang batok kaniya. Sumala pa ni Herera, iyang gisumbong ni Yanga ang hitabo uban sa paghangyo nga papahawaon kini isip hepe sa kapolisan dinhi sa Dipolog apan ang provincial director miingon nga mananghid pa siya sa regional director sa himoon niyang aksiyon. Nagtuo si Herera nga ang kasuko ni Maclang hinungdan nga siya gikulata didto mismo sa City Hall ug sa police station nagsugod sa iyang mga komentaryo ug gibatikos niini sa iyang programa sa radio. Wala gilimod ni Herera nga iyang gibatikos ang hepe sa kapolisan dinhi sa Dipolog nga nalambigit sa paglapas sa tawhanong katungod sa mga katawhan diin lakip sa iyang gikomentaryohan mao si Mayor Evelyn Uy nga maoy nag-hire ni Maclang gikan sa kaulohang Manila pinaagi sa rekomendasyon sa iyang igsuon.

Matud pa sa tinubdan nga usa sa gkasuk-an ug maayo ni Maclang sa dihang gihinganlan siya ni Herera ug Bakla, nipis ug kilay ug membro sa 55th infantry batallion. Ang 55th matud ni Herera maoy gi-txt kaniya gikan sa iyang tigpaminaw sa DXKD nga matud pa, 50-50 ang pagka lalake ni Maclang nga maoy nakapasilaob sa kasuko sa maong hepe nga wala makagwanta sa sura, iyang gikulata si Herera. Sa pikas bahin, dili hustong pamaagi ang pagpatuman sa operation bakal nga gihimo sa kapolisan dinhi sa Dipolog nga manulod ug imnanan dayon pangkap-kapan ang mga kostumer sa walay igong rason. Ug walay makuha, ang motor nga walay plate number sa walay pagpananghid sa tag-iya dal-on sa police station. Kini ang nahitabo sa miaging biyernes didto sa Fatcat, usa ka imnanan sa may Katipunan St. likod nga bahin sa St. Mary’s Academy dinhi sa dakbayan sa Dipolog.

Kini maoy gipabate nga pagsaway ni First District Board Member Bullet Jalosjos nga nakasaksi sa gihimo ni PSI Reynaldo Maclang nga maoy nangulo sa kapolisan nga armadong misulod sa Fatcat mga alas unsi sa gabii. Matud ni Board Member Jalosjos, samtang daghang kostumer nag-inom-inom sa Fatcat, kalit lang napalong ang suga ug maoy misiga ang flasligtht diin si Chief Maclang maoy nag-iwag-iwag sa tanang kostumer kay kuno dunay kasamok nga nahitabo ug nangita sila ug kinsay nagdaldala ug posil.  “Ano ba ang nangyare...Ano bang problema sir,” pangutana ni Bullet nga didto lang nagpadaplin sa sook samtang wala magpaila ni Maclang. Gipagawas pa sa hepe ang tag-iya ug giimbestigar. “Harrashment ang ginawa niya sa may-ari at saka sa mga costumers.” Kay walay nakuhang posil si Maclang, ang motor nga nakaparking sa gawas nga walay plate number maoy iyang gidala sa police station. Nasuta nga ang tag-iya sa maong motor babaye. “So papa-ano pinagsasabi niya na may nanggulo na babaye pala ang may-ari sa motor.” Para ni Jalosjos harrashment ang gihimo ni Maclang nga dili kini angay niyang buhaton ngadto sa mga katawhang Dipolognon ilabi na sa mga kostumer diha sa mga tindahan. (The New Nandau, Vol. XVII No.13)

Kusganong gipanghi-makak ni magpapatigayon Mr. Franklin “Akao” Lim nga nanghulga siya nga ipalabay si PSI Reynaldo Maclang human siya gidakop ug traffic police sa kalapa-san sa balaod sa trapiko. Kini ang gipamahayag ni Mr. Lim, tag-iya ug tagdu-mala sa DXFL-FM human napatik ug nagbansiwag sa headline sa lokal nga pamantalaan Tingog Penin-sula gula sa miaging semana nga matud pa, iyang gihulga ang hepe sa kapolisan dinhi sa Dipolog nga ipalabay ngadto sa laing dapit. Matud ni Lim wala siya mireklamo nga gidakop sa traffic police nga gipangulohan ni Maclang sa dihang nakaparking ang iyang sakyanan kilid sa Jolibee.

Sumala pa niya niadtong biyernes samtang moadto siya sa Jolibee naatlan siya sa hataas nga parada sa mga estudyante sa Zamboanga del Norte National High School hinungdan nga didto siya napiot sa may Rizal Avenue atubangan sa Merkado Publiko ug didto nalang niya kasamtangan giparking ang iyang sakyanan kay gadali siya alang sa usa ka importanting meeting sa Jolibee. Apan sa dihang nahumana ang hataas nga parada sa may Rizal Avenue gihangyo siya sa traffic police nga ibalhin ang iyang sakyanan ug siya wala mo-insister niini. Matud ni Akao ang iyang sakyanan didto niya gibalhin ug parking kilid sa Jolibee nga maoy naandan niyang parkinganan kay duna may dakodako nga lugar nga kaparkingan sa iyang sakyanan.

Giingnan siya sa security guard sa Jolibee nga nasuko ang traffic police nga didto niya giparking ang iyang sakyanan, apan wala niya baliha kay nag-meeting pa siya uban sa manager ug kawani sa maong establisemento. Iya nalang nahibaw-an nga gitang-tang ang plaka sa iyang sakyanan apan iya lang gihapon nga gibaliwala. Hangtud nga sa pagkahuman sa ilang meeting migawas siya ug gisugat sa polis ug giingnan nga nakalapas siya sa traffic ordinance. Matud ni Akao, wala siya mi-insister ug diretso niyang gihatag ang iyang drivers license uban sa pag-ingon nga isyuhan siya ug TOP. Apan ang polis miingon nga dili lang siya isyuhan ug TOP kay didto ra nila estoryahan sa opesina. Apan matud pa ni Akao wala siya misugot nga moadto pa siya sa opesina sa Dipolog Police Station kay andam siya mobayad sa multa atubangan sa iyang kalapasan sa trapiko.

Giuli sa polis ang plaka sa iyang sakyanan ug gi-isyuhan siya ug TOP. Matud ni Akao, ang iyang gikalagotan kay bisan miang-kon siya nga mobayad sa multa sa iyang kalapasan sa balaod sa trapiko, nagyabayaba pa si Maclang ug siya ang gipon-tarya sa gipang-estorya niini nga walay gisantos bisan ug datu pa ang iyang maligsan iya gayud ipatuman ang balaod. “Wala akong sinasantos didto kahit pa sila mayaman.” Matud ni Akao, dili siya angayan yaba-yabahan sa hepe kay wala man siya mi-insister sa dihang gidakop ug traffic police. Giila ni Akao nga ang gipakitang kinaiya ni Maclang usa ka arogante ug mipakita sa iyang kahambog isip hepe sa kapolisan dinhi sa Dipolog. Kini human niya ug yaba-yaba, si Maclang didto mipasutoy sa iyang sakyanan subay sa “one way” nga dalan sa may Lacaya St. paingon sa Bonifacio St. “utro pod niyang gilapas ang balaod sa trapiko.” (The New Nandau, Vol. XVII No.13)

Gipamahayag ni Governor Rolando Yebes, amahan sa Zamboanga del Norte nga kinahanglan nga maghiusa ug magtinabangay ang mga opisyal ug katawhan sa Zamboanga Peninsula. Kini iyang gipamulong atol sa Nighly Presentation sa Zanorte Province sa gipahigayong WOW ZamPen Regional Tourism Showcase 2007 didto sa Pagadian City, Zamboanga del Sur nga maoy official host karong tuiga sa maong kalihokan sa turismo. Matud pa ni Gov. Yebes, nga kinahanglan ipakita ug ipasigarbo gayud nato ang Zamboanga Peninsula ngadto sa ubang mga probinsya sa Luzon ug Visayas tungod kay aduna silay kukahadlok nga mobisita sa ubang parte sa Mindanao tungod sa peace and order situation dinhi ug kini gusto unta nga mawala ang maot nga imahe sa rehiyon aron mas madugangan pa ang pagdugok sa mga local ug international nga mga turista nga moduaw sa atong dapit.

Dugang pa ni Gov. Yebes, nga aduna gayoy dako nga potensyal ang Zamboanga Peninsula apil na niini ang probinsya sa Zanorte diha na sa pagpromoter sa mga tourist destinations ngadto sa mga turista aron mobisita sa mga probinsya ug syudad nga lakip sa ZamPen Region. Sa laing bahin, sa presentasyon sa ZaNorte kaniadtong Setyembre 23, gidayeg kini ni DOT Regional Director Ricardo San Juan tungod sa kaanindot sa mga presentasyon sa mga talents gikan sa Dipolog Medical Center, Saint Vincent’s College ug uban pang mga grupo sa mga singers ug dancers nga gikan gayud sa atong probinsya. “The show was totally world-class” pamulong ni San Juan nga naglaraw usab nga dad-on ang mga Zanorte Models didto sa nasud sa Malaysia sa usa ka kalihokan sa turismo niining tuiga.

Mapasalamaton usab si Provincial Tourism Council Chairman Atty. Michael Alan Ranillo, Vice Chairman Atty. Flint Concha ug Provincial Tourism Officer-Designate Atty. Ivan Patrick Ang sa suportang pinansyal ni Gov. Yebes aron mahimong magmalampuson ang partisipasyon sa ZaNorte sa WOW ZamPen 2007. (Sam Buddy, Mindanao Star, Vol.III No.35)

“Kaduha nalang mi moka-on sa sa usa ka adlaw, pamahaw ug panihapon nalang aron ma-igo-igo ang among pagka-on’ mao kini ang subo apan maoy matood nga kahimtang nga gibutyag ni timo-ay Melecio Antobo sa barangay Pangi sakop sa lungsod sa Siayan ning lalawigan dihang nahinabi kini sa mga sakop sa ZNUC atol sa pagsa-olog sa adalawan sa gobernador didto sa maong dapit karong bag-o. Matud pa niya nga gumikan sa kalisod sa ilang kahimtang kaduha na lamang sila moka-on sa usa ka adlaw ug kini ilang gihimo sulod na sa dugay’ng panahon ug iyang gipanghinaot nga unta human mabisitahi ni Gov. Lando Yebes ang ilang barangay nga diklaradong pinakapordoy nga barangay sa nasud mahaw-as na sila sa kalisud, “sukad-sukad, karon pa gyud mahitabo nga gibisita ang among barangay ug gobernador, nalipay kaayo mi” dugang pamahayag ni timo-ay Antobo.

Gipahayag usab ni barangay kapitan Donesio Lintason nga ang dalan mao gayud ang ilang gikinahanglan busa daku kaayo ang iyang pasalamat sa gobernador ug sa ilang mayor nga nagtambayayong nga malagbas ang dalan hangtud sa sentro sa ilang barangay. Gipangayo usab sa kapitan nga mahatagan sila ug usa ka health center kay importanti kaayo kini sa panahon nga aduna silay problema sa panglawas ug kini posistibo usab nga gidasunan sa atong gobernador. Sa iyang kabahin gibutyag ni Mayor Welfredo “Nonoy” Siasico Jr. nga nalipay siya nga didto sa sa pinakalayong barangay sa iyang lungsod gisaolog sa gobernador ang iyang adlaw’ng natawhan aron personal nga makita sa gobernador ang kahimtang sa mga katawahan sa maong barangay ug nanghinaot siya nga unta human sa pagbisita ni Gov. Yebes sa barangay Pangi dili na madiklarar nga pinakapobre ang maong barangay, “Manghinaot ko nga unta sa umaabot ma-level na sa ubang barangay sa Siayan ang barangay Pangi,” dugang pamahayag ni Mayor Siasico.

Matud pa ni Mayor Siasico nga usa sa gitotokan sa iyang administrasyon karon mao ang pagdasig sa mga katawhan sa ilang lungsod nga mananum ug goma aron kini maoy makatabang sa ilang panginabuhi sa umaabot nga mga adlaw ug iyang gitagan-an ug tagsa ka ektaryang luna nga katamnan ug goma ang kada pamilya diha sa mga kabarangayan nga sakop msa lungsod sa Siayan. Si kanhi bise mayor ug kanhi Sangunian Bayan Member Rudy Dominise namahayag nga usa ka maayong lakang ug talagasaon kining hitabo-a kay wala pay gobernador sa tibook Zamboanga del Norte nga nakataak sa barangay Pangi gawas lamang ni Gov. Yebes, nga nagdala ug daghang mga mehoras ilabi na ang dalan, gi-awhag ni Dominise ang mga katawhan sa barangay Pangi nga amomahon ang ang tanang mehoras nga ilang nadawat gikan sa probinisya ug sa lungsod sa Siayan.

Gibutyag usab ni Bise mayor Oliver Romero nga daku ang ilang pagpasalamat sa pagsa-olog sa adlawan sa gobernador sa pinakalayong barangay sa ilang lungsod nga nagdala ug daghang ayuda nga nakatabang gayud sa mga katawhan sa barangay Pangi. Samtang gibutyag ni Polise Senior Inspector Kiram Jemlani nga sukad sa iyang pag-asyumer isip hepe sa kapulisan sa lungsod sa Siayan ug sigun sa ilang pag-monitor nagmalinawon ang barangay Pangi bisan paman sa kalayo niini ug nanghinaot siya nga padayon na ang kalinaw niini ug nagpasalamat usab siya nga gibisita ni Gov. Yebes ang pinakalayong barangay sa Siayan. Ang barangay Pangi adunay gilay-on nga 38 kilometros gikan sa Poblacion Siayan ug kani-adto kabayo lamang ang trasportasyon sa mga katawhan sa maong barangay ug ang uban maglakaw lamang gikan sa Pangi padulong sa sentro sa lungsod nga mogikan ug alas 5 sa buntag ug mahidangat sa alas 3 sa kahapunonsa Poblacion Siayan kini aron lamang paggtumod sa ilang mga produkto ug pagka-ugma na usab sila mamalik sa ilang pinuy-anan Barangay Pangi.

Apan karon, human gibisita sa gobernador ang ilang barangay mahimo na silang makasakay ug habal-habal ug makabalik na sila dayon sa ilang barangay kong mo-adto sila sa sentro sas Siayan aron mamalit sa ilang kinahanglanon sa panimalay tungod kay aduna na may karsada nga ilang kaagi-an. Nagbaton usab ug 3mil ektaryas kapin ang gidak-on sa barangayng Pangi nga dunay populasyon nga kapin sa usa ka libo ug 196 ka mga panimalay. Ang pangibuhi-an sa mga katawhan sa maong dapit nagsumikad lamang sa mais, humay sa bantok ug pipila ka mga lagotmon sama sa bisol ug balanghoy. Nanghinaot ang mga katawhan sa maong dapit nga human sila nabisitahi sa gobernador nagpaabot na kanila sa umaabot nga adlaw ang kalambo-an sa ilang barangay uban sa ilang panginabuhi. (Mindanao Star, Vol.III No.35)

Wala itago sa mga lumad nga Dipolognon ang ilang kabalaka karon nga daw ang ilang mga kaliwat mao na may gilakag karon sa mga tawo nga naghupot sa gahum gikan sa ubang mga lalawigan. Kini nga pagbati sa mga Dipolognon nga ilang nasinati karon nasamtan sa dihang nasayran nila nga laing Dipolognon ang nahimong biktima sa kinomo sa hepe sa kapulisan sa dihang gikulata ni Police Chief Inspector Reynaldo Maclang si kanhi konsehal Joseph Herrera atubangan sa city hall. Sa kasamtangan ang mayor karon sa Dipolog usa ka Bicolana nga si Mayor Evelyn Uy, samtang si Maclang nagagikan usab sa kauluhan.

Sumala pa kini nasinati usab karon sa mga parukyano sa Holy Rosary Cathedral nga mga lumad nga Dipolognon kinsa nakasaway sa gipatigbabaw nga patakaran sa kaparian nga wala ganiy pagkonsulta kanila. Usa sa ilang nahisgutan mao ang pagpaputol ni Father Greg Canonigo sa mga 100 years old Acacia trees atubangan sa Holy Rosary Cathedral nga alang kanila usa ka historical landmark ug nahimong kabahin sa kasaysayan sa Dipolog. Dili sila kombinsido nga ang maong mga Acacia trees nahimong hulga sa kinabuhi sa mga tawo kay gabok ug peligrong mabali ang mga sanga niini.

Kon peligro pa ang mga karaang punuan sa Acacia tree ngano man nga ang mga Acacia trees sa Siliman University sa dakbayan sa Dumaguete nagapabiling nagbarug ug wala hilabti. Sumala pa sa mga lumad nga Dipolognon wala gayud sila konsultaha sa mga kaparian kabahin sa ilang plano nga putlon ang mga Acacia trees atubangan sa cathedral. Sila midugang sa pagpa-hayag nga kon ang simbahan na maoy magkinahanglan ug tabang financial magpahiba-wo kini sa mga parukyano. (Press Freedom, Vol. XIX No. 51)

Mipabati sa iyang dakung kahiubos si Barangay Chairman Gervacio Jaictin human walay matibawas ang pagpahigayon sa usa ka medical mission nga gipahigayon unta sa iyang barangay San Antonio, Katipunan niadtong Domingo Septembre 23. Nasentro sa kahimangod sa kapitan mao ang wala pagtiwas sa ma doktor sa pagkonsulta sa katawhan sa iyang barangay nga mihugop unta sa maong medical mission nga gipahigayon sa mga estudyante sa usa ka nursing school dinhi sa dakbayan sa Dipolog. Sigun pa ni Jaictin nga sayo pa nianang adlawa misugod na paghugop ang katawhan sa ilang barangay aron makaphimulos a maong libre nga konsultasyon nga gisugdan sa pagaphigayon alas otos sa buntag.

Dihang hiyang nakita nga daghang mga tambal ang dala sa maong medical mission alang sa nagakadaiyang balatian, maoy hinungdan nga siya ug iyang mga kauban nga konsehal milibot sa mga kabalayan aron pagdapit sa dugang katawhan aron makapahi-mulos niini. Apan sa iyang pagbalik, dako ang iyang katingala kay mibiyaang mga doktor gikan sa lugar diin gipahigayon ang medical mission. Si Kapitan Jaictin mitumbok sa usa ka Dr. Cherry Mata, usa ka doktor sa ZNIPh nga maoy nakapaaghat sa uban nga mga mananambal nga mobiya sa gipahigayong mission tungod kay sumala pa nga wala kini mahiangay human masayri na usa si Congressman Dodoy Labadlabad sa mga midunar sa mga tambal nga magamit sa maong kalihukan.

Kini, matod pa niya, iyang nasayran human siya mopahigayon ug panginsusi didto sa barangay hall.  Matud pa niya, iyang nasayran nga naulahi sa pag-abot si Dr. Mata sa maong lugar mga alas 10:00 na sa buntag. Sumala pa nga nakaatiman na unta kini ug pipila ka mga pasyente apan daw na-irita kini human makita nga adunay gibitay nga tarppaulin sa kongresista didto sa lugar ug human mahibaw-i kon asa gikan ang uban nga mga tambla nga gigamit sa maong kalihukan. Midugang pa ang kapitan nga usa usab sa giaksuk-an niini mao ang pagkuha gu hulagway sa usa sa mga sakop sa magbabalaod sa gipahigyaong medical mission.

Hinoon sa nasayran nga usa sa mga diktor nga nahauna sa pag-abot didto mikwestiyon na kabahin sa pagpanguha ug hulagway, apan gipasabut kini nga tungod kay digital man ang carea nga gigamit, papilion sila kon asang mga litratoha ang ilang buot mapabilin sulod sa memory sa camera ug walon ang uban nga dili nila maangayan. Ug kon wala usab sila mahiangay sa gibitay nga streamer mahimo kini nga tangtangon aron lamang mapadayon unta ang pagserbisyo sa nagkadaghang katawhan.  Wala ilimod sa kapitan nga nagsagol ang kaguol tungod kay wala mahinayon ang kalihokan ug kaulaw ngadto sa iyang mga katagi-barangay ang iyang gibati tungod sa maing insidente.

Matud pa niya nga wala siya magtuo nga tungod lamang sa pagpanguha ug retrato ug sa usa ka tarpaulin ingon niadto ang sangkuan nag mibiya nga mga doktor nga gipangulohan ni Dr. Mata. Samtang sa kabahin sa isyu sa tambal nga gidonar ni Dodoy Labadlabad, siya nagakanayon nga daku ang iyang gibati nga kalipay nga bisan pa man kon wala siya modaug sa maong barangay niadtong miaging piniliay, wala kini magdumili sa pagsanogn sa hangyo sa mga mipahigayon sa maong kalihokan nga mohatag ug tambal alang sa mga nanginahanglan. Wala usab siya magtuo nga namolitika si Labaldlabad tungod kay wala man gani kini maghisgot nga gikan kaniya ang uban sa mga tambal. Samtang kabahin sa tarpaulin, alang kaniya dili usab kini angayang ibaylo sa kaauyhan sa daghang kabus nga katawhan nga nanginahanglan sa serbisyo medikal, hsata na sa pagpanguhag hulagway.

Maoy hinungdan matod pa niya nga daw magbaton na siya ug reserbasyon sa sunod hiagyaon ga dunay motanyag gihapon sa samang serbisyo sa ilang dapit tungod kay nabalaka siya nga dili na siya tuhuan sa katawhan. Hinoon sa iyang kabahin, samtang gikuhaan sa iyang kabahin si Dr. Mata, kini nagakanayo nga dili kay siya lamang ang midesisyon nga mobiya sanglit naulahi man siya sa pag-abot didto sa Barangay Hall sa San Antonio. Matud pa niya nga nag-amping lamang siya ug ang mga kauban nga doktor sa probinsiya nga didto niadtong tungura maoy hinungdan nga nakadesisyon sila sa pagbiya sa maong medical mission. (Press Freedom, Vol. XIX No. 51)

Gidugokan pag-ayo sa mga mamalitay sulod sa Pagadian Tourism complex sa probinsya sa Zamboanga del Sur ang mga nagkadaiyang produkto nga nagagikan dinhi sa lalawigan sa Zamboanga del Norte. Sulod lamang sa ika pitong adlaw sa pagpasundayag sa mga nagkalain laing produkto sa tagsa tagsa ka probinsya ug dakbayan sulod sa Zamboanga Peninsula, ang lalawigan sa Zamboanga del Norte ang mikita na kini sa dul-an 100 ka libo ka pesos ug padayon pa hangtud karon ang pagsaka sa kita niini. Gidala sa Zanorte ang mga nagkadaiyang klase sa prutas, panakot, handicrafts, processed foods sama sa kaong, alamang, dayok, dugos, peanut butter, suka, Virgin Coconut oil ug ang pinakauna dinhi sa nasud nga mao ang green mango jam nga giproseso diha sa Irasan Multi-processing plant sa lungsod sa Roxas.

Gibutyag ni Senior Agriculturist Maybelle Bustalino nga sa pagbukas sa WoW Regional Showcase mikita sa kinatibuk-ang P13, 547 ang produkto gikan sa lalawigan sa Zanorte. Ngani gipamahayag sa mga residente sa dakbayan sa Pagadian nga bugtong ang probinsya lamang sa Zamboanga del Norte ang midala ug daghanang mga produkto niini kun itandi sa ubang probinsya ug dakbayan kinsa ming-apil sa gihimong product and tourism showcase. Asoy usab ni DTI Senior Trade and Industry Specialist sa lalawigan sa Zamboanga del Sur Flora Miraflor nga gidayeg nila pag-ayo ang lalawigan sa Zamboanga del Norte gumikan sa pagsalmot niini ug midala sa daghanang produkto nga gikan ug gihimo sa mga nagkalain laing livelihood organizations sa lalawigan.

Dugang pa ni Miraflor nga niining higayona ang lalawigan sa Zamboanga del Norte wala lamang nagsentro sa mga naila na nga mga produkto niini nga mao ang Sardinas ug Manga apan mihimo diay kini sa pag-explore sa mga produkto nga diin gihimo pinaagi na sa mga paningkamot sa mga nagkadaiyang kahugpungan. “Pinaagi sa pagdiversify sa mga produkto nga gihimo sa lalawigan kini nagpaila lamang nga ang katawhan sa Zamboanga del Norte dili tapulan ug wala nagsalig sa ayuda sa kagamhanan apan tagsa tagsa kining minghimo sa ilang papel sa katilingban nga mao ang pagpangita sa ilang kapanginabuhian”, panapos nga pamahayag ni Miraflor. (Pedmark, Mindanao Star, Vol.III No.35)

MENO KARON TIBOOK NASOD: How can the public help stop corruption?? Matag semana, kitang tanan mga buhing saksi, nga matag tabo mayoriya produkto sa kaumahan nga ibagsak gikan sa lungsod sa Surabay, Sibuguey ug Sergio Osmeña. Naay makatampo gikan sa palibot kalungsoran ug kabarangayan, apan maihap lamang “negligible” nga weather-weather lang. Kini dako nga gipasabot, nga hangtod karon, atong kalihokan sa agrikultura sa lalawigan wala pa mo “click” o wala pa mouswag. . .permaninti nga walay hustong produkto nga nagkadaiya ang matang nga ikakumpetensiya sa senemanang mga agricultural products nga matumod sa gipanghinganlang duha ka lungsod sa unahan nga maoy tinubdan mag-abot sa atong mga taboan. Kitang taga, Zamboanga del Norte, ilabi na ang mga katigulangan ubos sa mga miaging administrasyon nga namonoan sa lalawigan ug mga kalungsoran nga ang buhatan sa agrikultura, kisaw kaayo, baniog sa daghang mga ayuda sama sa MASAGANANG nagkalain-lain alang sa pahulam salapi sa mga mag-uoma pagtikad sa ilang humayan ug maisan. Dihay mga certified seedlings gipamaligya nga gipaneguro, 85-90 porsiento nga mabuhi labaw sa ordinaryo nga mga binhi. Dayon daghang mga panagang sa mga pesti o mga insektos panalipod sa gipananom humayan ug maisan unya daghang mga Agricultural Farm Technicians nga gipangkuha sa Provincial ug Municipal Offices, pag seguro nga mahustoan pag monitor ang paglusad sa Masagana, Guintong Ani ug daghan uyamot nga kanhi maorag mga lingganay nagsad-ya sa kabarangayan.

Unsay nahitabo? Tanan napalpak. Sama sa ubang kapalpakan nahasulat tanan sa kasaysayan sa kinabuhi sa Pagpanguma, proceso sa pagdumala sa hut-ong sa agrikultura sa nasod, gitukob sa nagkadaiya nga mga pangurakot nga walay kasulbaran. Ang mga nag “introduce” sa tanang masagana 99 o gintong ani kadaghanan nanghalin na sa laing kalibotan, ang mga gaway-gaway nga nahabilin nagkango-kango na. . .mga buhing patay. .nga gihasi, gikonsensiya matag adlaw sa ilang mga pagpangurakot sa walay pagpahulay pag-antos sa daghang katalagman sa panglawas. Namatay ang baniog kanhi masaganang nagkadaiya, nangawagtang ang mga ahenti. Hinoon mao kadto ang panahon diin daghang mga Agricultural Farm Technician nahimong submarino nga mga ahenti sa mga baligiyang chemicals batok sa mga pesti, baligiya sa gitugot fertilizer ug sa pag panga-henti sa mga mag-uoma nga makakuha sa kantidad ilang ma loan sa masaganang idlomized.

Pagkamatay sa masagana ug gintong ani “blues” dinhi nagsugod nga ang Zamboanga del Norte nagmala sa mga nagkadaiyang produkto lagutmon nga nag-asod-asod bisan asa nga kabarangayan. Nanapol ang katawhan. . na “disenchanted” sa ilang  umahan ug pagpanguma. Nadugangan pa gyod dihang natugaw ang kalinaw ug kahusay sa kabukiran gumikan sa kampansa NPA nga miharas pagpugos sa katawhan pagpanimuyo sa kapatagan, biniyaan ang kaumahan. Samot namala ang Zamboanga del Norte sa mga simpli pananom nga naandan o namat-an pagka mag-uoma. Paglingkod ni Gov. Rolando E. Yebes. Sa una lamang nga termino nagsugod gilayon napukaw ang mga mag-uoma balik sa naandan. Gumikan sa tinud-anay ug sa ka madasigong paghatag pagtagad sa mga mag-uoma o sa serbisyo panguma ug pangisda, tanang hingtongdan mga mag-uoma naghingusog balik sa ilang gibiyaang kaumahan. Unang nakapadasig sa mga mag-uoma dihang nakita nila ang paglampos sa pagpang-apod-apod ni Gov. Yebes mga similya sa isda nga tab-ang sa kasubaan ug kasapaan, pag apod-apod libreng seedlings nga dili lamang certified kon dili seedlings gyod nga manurok. Nagkalain-laing gitukod farm to market roads ug feeder roads sa kinahilitang kabarangayan nga wala sukad makab-ot sa sibilisasyon. Duol na nga maka kumpetensiya ubang mga kalungsoran ug kabarangayan dinhi sa ato sa pang bagsak produkto sa Surabay ug Sergio Osmeña ang palibot. Gani nagsugod nag pamingwit katawhan nanimuyo sa kasubaan ug kasapaan sa tibook lalawigan sa mga nasimilyang ito, tilapia, carpa nga wala kaniadto sa atong kasubaan. Samot kon silang tanan mahalambigit kon tukoron lagi, ang tagsa ka iktaryang demonstration farm sa ilang mga dapit. (Press Freedom, Vol. XIX No. 51)

Adlaw’ng Meyerkulis pitsa 19 ning bulana mga ala 1:45 sa kahapunon dihang misubay ang among gisakyan pa-ingon sa barangay Macasing sakop sa lungsod sa Siayan ning lalawigan ang barangay nga maoy tiilan padulong na sa barangay Pange, ang barangay nga giilang pinakalayo gikan sa sentro sa Siayan ug giila usab nga maoy pinakapordoy nga barangay sa tibook nasud. Ang among pag-adto sa maong dapit duha ka adlaw sa wala pa mobisita ang atong kugihan nga gobernador nagsubay sa kahimtang sa agi-anan, panginabuhi sa mga katawhan sa barangay Pange ug mikotlo usab kami sa mga impormasyon kabahin na sa nahisgutang barangay. Sa paghidangat namo sa lungsod sa Siayan, una namong gibisita ang buhatan sa Mayor pinaagi kang Mayor Wilfredo  Nonoy Siasico Jr. aron kuhaan kini ug reaksiyon mahitungod sa  pagsaolog sa adlaw’ng natawhan sa gobernador sa barangay Pange, gipahayag sa mayor nga nalipay kaayo sila sa dihang ilang nasayran nga mag-birthday ang gobernador sa pinakalayong barangay sa iyang lungsod ug nanghinaot siya nga pinaagi sa maong lakang sa gobernador dili na mahimong pinakapordoy ang barangay Pangi sa tibook nasud.

Igo mi-ilog ang kahayag ug kangit-ngit dihang naabot na kami sa barangay Macasing nangita kami ug lugar nga among kapahulayan ug kahikayan sa among pagkaon sa panihapon, maayo na lang gani kay sa dihang midangop kami sa tunghaan sa maong barangay mainiton kaayo kaming gi-abi abi sa mga magtutudlo didto pinangulohan ni sir Edgardo P. Testa, magtutudlo sa mga bata sa grade II ug siya usab ang School Head, uban kaniya ang mga maanyag ug bootan kaayo nga mga magtutudlo nga sila si ma’am Charon B. Jamisola, ma’am Estrella Obnimaga, ma’am Annie Villalas ug ma’am Naomi Pilar. Saludo kaayo mi sa inyong pagtratar namo sir ug mga ma’am. Pagka-ugma Huwebes, pitsa 20 ning bulana, takdo alas 7:00 sa buntag tapos kami nakapamahaw, misogud na kami sa pagbaktas gikan sa barangay Macasing paingon na sa barangay Pange. Pulos tag-as nga tungason ang among gi-agi-an ug adunay panalagsa lamang nga tugbungon busa mopahulay kami sa pipila ka mga gagmay’ng balay nga among malabyan.

Milabay ang duha ka oras ug tunga namong lakaw gibati na namo ang nag-anam na kabug-at sa among mga dalang bag ug gamay balon ug ni-adtong tungora nahidangat na kami sa otlanan tali sa barangay Macasing ug Pange ang dakung suba nga adunay habog nga hanging bridge samtang milatas gayud sa maong suba ang mga sakyanan nga mo-adto sa barangay Pange. Sa dihang nakatabok na kami sakay sa usa ka ikuwepo nga grader mihinay-hinay na usab kami ug tungas padayon sa among pagbaktas pa-ingon sa among distinasyon dihang nadani ang among atensiyon sa usa ka military jeep nga mitabok sa maong suba nga wala na goyura sa grader kay ang tanang sakyanan man gud sa probinsiya nga mi-adto didto sa barangay Pange pulos man gipanggoyud sa grader o kaha traktura, apan ang maong jeep dritso kining mitabok ug mitungas sa taas nga tungason latas sa dakung suba.

Wa gyud mi magdahom nga ang maong military jeep di-ay makatabang namo kay gipasakay man kami niini kay adto man usab sila sa barangay Pange aron sa pag-apod apod sa mga preskong gatas ug didto among nasayran nga iya di-ay kini sa probinsiya ug naka-assign sa Provincial Nutrition Office ug adunay tulo ka mga kawani sa maong buhatan nga sakay niini nga gitahasan nga maoy mo-apod apod sa maong mga gatas ngadto sa mga kabataan ug katawhan sa barangay Pange. Dihang mitanyag ang tulo ka mga pogi nga kawaning sakay sa maong jeep nga pasakyon mi wal na mi maglangan pa ug nanakay dayon mi kay gibati na gayud namo ang tumang kakapoy dihang nagbaktas mi gikan pa sa barangay Macasing.

Milabay ang duha ka oras nga nagtungas tugbong sa kabukiran ang among gisakyan nga military jeep nahidangat na kami sa sentro sa barangay Pange ug didto kami midritso sa Pange Elementary School ug among gikuhaan ug video footage ang mga bata nga nagtungha didto kinsa mipaabot usab sa ilang birthday greetings kang Gov. Lando Yebes ug nakadawat usab ang mga bata ug school bag ingon man gamit sa pag-eskuwela nga mismo ang mga anak ni Gov nga sila si Maymay ug Chady ang nanghatag niini lakip na ang mga tsenelas. Gikan kami sa tunghaan mipadayon kami sa unahan ug diyotay dihang amo nang nakita ang barangay hall sa Pangi ug didto nanikay-sikay kami nga makapangita ug pani-odto kay mga alas 11 pasado naman sa sayong kaudtohon dihang nahidangat kami sa sentro sa maong barangay. Human sa among pani-odto among nasaksihan personal ang mga maayong serbisyong gipadala sa gobernador para sa mga katawhan sa maong barangay. Kini naglangkob sa serbisyong medical, pang-agrikultura, inprastraktura ug daghanan pang mga regalo nga gigasa sa gobernador para sa mga katawhan sa maong barangay.

Dihang akong nahinabi si barangay kapitan Dionesio Lintason iyang gi-angkon nga dili matukib ang kalipay nga iyang gibati uban sa iyang mga katawhan nga didto sa ilang barangay gisaolog ang adlawan sa gobernador tungod kay matud pa niya karon pa mahitabo nga gibisita ug gobernador ang ilang barangay nga nagdala ug daghang serbisyo para kanilang mga katawhan didto. Matud pa niya nga wala sukad mahitabo nga gitaak ug usa ka pinakataas nga opisyal sa probinsiya ang ilang barangay, “sukad-sukad natukod ang among barangay walay poyekto nga among nadawat gikan sa mga mi-aging gobernador bisan kasilyas” dugang asoy ni kapitan Lintason. Sa dihang nhidangat na si Gov. Lando Yebes sa adlaw’ng beyernis Septembre 21 ning tuiga uban sa mga nagkadaiyang hepe sa mga buhatan sa kagamhanang probinsiyal dala ang dugang pang mga serbisyo para sa mga taga-Pangi akong nakita ang kalipay nga gibati sa mga katawhan dihang nakighinabi na kanila ang atong gobernador nga mipahibalo kanila sa dugang pang serbisyo para sa mga katawhan sa maong barangay.

“Puno sa kalipay ug kahinangop ang gibati sa mga taga-Pange diin sa pinaka-unang higayon ilang nakita personal ang atong gobernador nga mitaak sa ilang dapit bisan paman sa kalayo niini nga nagdal ug nagkadaiyang gasa alang kanila ug nakig-uban sa pagpanga-on kanila sa daghang pagkaon nga gi-andam para sa mga katawhan sa Pangi ug kasikbit nga dapit.”

Puno sa kalipay ug kahinangop ang gibati sa mga taga-Pange diin sa pinaka-unang higayon ilang nakita personal ang atong gobernador nga mitaak sa ilang dapit bisan paman sa kalayo niini nga nagdal ug nagkadaiyang gasa alang kanila ug nakig-uban sa pagpanga-on kanila sa daghang pagkaon nga gi-andam para sa mga katawhan sa Pangi ug kasikbit nga dapit. Ang barangay Pange adunay 38 kilonmetros ang gilay-on gikan sa sentro sa lungsod sa Siayan ug kani-adto maglakaw lamang ang mga katawhan gikan sa Pange paingon sa Siayan aron ilang itumod ang ilang produkto ug mamalit usab sa ilang mga panginahanglanon sa ilang panimalay. “Mogikan mi alas 5 sa buntag mo-abot pod mi ug alas 3 sa hapon didto sa sentro sa lungosd ug pagka-ugma na pod mi molakaw pa-uli ug kadtong uban nga adunay kabayo, magkabayo samtang ang uban nga wala maglakaw ra gyud” dugang asoy sa kapitan.

Samtang sa dihang akong nahinabi ang timo-ay sa mga lumad didto nga si Melecio Antobo iyang gibutyag nga kalisud ug kagutom ang ilang nasinati sa ilang dapit “kaduha na lang mi moka-on sa usa ka adlaw pamahaw ug panihapon na lang aron maka-igo ang among pagkaon ugs dugay na namo kini nasinati, daku gayud among kalipay nga matabangan mi ni Gov. Yebes” pamahayag ni Timo-ay Antobo. Ang panginabuhi-an sa mga katawhan sa maong barangay mao lamang ang humay sa bantok, mais ug pipila ka lagutmon sama sa saging ug bisol. Pipila lamang usab ka matang sa prutas ang makita sa maong barangay ug walay lubi nga mabuhi sulod sa barangay Pange samtang wala usay klarong tinobdan sa tubig ma-inom. Ang Pange adunay gidak-on nga 3,007 ektaryas ug adunay pito ka mga sitio nga mao ang sitio Sinatulan, Sitio Pange Proper, Sapa Baloy, Kaputongan, Tamborong, Sapa Mika ug Timonian. Mokabat usab sa 1,104 ang populasyon niini ug dunay 196 ka mga panimalay ug 247 ka mga botanti. 99 porsiento sa mga lomolopyo sa maong barangay mga lumad.

Ni-adtong bulan sa Pebrero ning tuiga ang barangay Pange pinaagi sa panginakamot ni Gov. Lando Yebes nakadawat sa proyektong pasuga nga Solar gikan sa AMORE-Alliance for Mindanao Off-grid Renewable Electrification Program ug ang maong proyekto napun-an ug daghanan pang proyekto atol sa pagbisita ug pagsa-ulog sa adlawan sa gobernador didto sa maong barangay. Beyernis sa hapon mihinay-hinay na kami sa pagpa-uli dihang mibunok ang makusog nga ulan nga nakapalapok sa dalan gikan sa Pange pa-ingon sa Macasing, pipila ka mga sakyanan ang na-stranded sa lapokon nga dalan samtang nakalagbas ra ang ubang sakyanan. Mga alas 12 sa tungang gabie dihang nahidangat ang usa ka grader nga maoy mi-rescue kanamo ug nakalugsong ra ang among sakyanan sa ubos ug diddto na lamang kami nagpaabot sa kabuntagon aron ipadayon ang pagpa-uli dinhi sa siyudad.

Takdo alas 12 sa udto dihang nahi-abot na ang among gisakyan sa sentro sa lungsod sa Siayan ug midresto kami sa akong amigo nga si Raul Dominise ug didto kami nani-udto, maayo nalang nakadakop kini ug duha ka book manok bisaya nga maoy nakatibawas sa kagutom ug kakapoy nga among gibati, Salamat kaayo Do sa imong pag-abi abi kanamo. Mga alas 4 sa hapon nahi-abot na kami dinhi sa dakbayan sa Dipolog nga nagkalapok pa, timaan nga kami gikan gayud sa kinabukirang bahin sa lungsod sa Siayan apan nagpabilin pa sa among huna-huna ang talagsa-ong kasinati-an uban sa among paglabigar pa-ingon sa Pange ug pabalik dinhi sa dakbayan sa Dipolog. Sa pagkakaron ang barangay Pange daku na kaayo ug kala-inan kong ikomparar kini kani-adto sa dihang wala pa kini mabisitahi sa atong maalagarong gobernador.

Ako usab ipaabot ang mga pasalamat kang Mayor Nonoy Siasico, ug kang Tatay Rudy Dominise nga nahimong kapitan sa barangay Gunyan, nahimong bise mayor sa lungsod sa Siayan, natudlo nga mayor ug last temer municipal councilor sa maong lungsod ilabi na gayud sa akong pinakasood nga higala nga si Bobby Talon alyas Kuya AL. Kauban nako sa panaw pa-ingon sa Pange ang duha ka mga camera man nga sila si Christopher Acevedo ug Glecerio Cabual, photographer Victor Hinotan, back-up Junefer Razo ingon man ang mga mahigala-on ug mga pogi nga mga kawani sa Provincial Nutrition Office ngas sila si Jhon Ashley Morelos, Franz Tanzo ug Tatay Lorenz Tormis ug si dondon nga ilang back-up. Sa akong huna-huna nagpabilin pa ang maanindot nga kasinati-an human sa among panaw gikan sa Pange, alang kanako usa kadto sa dili nako makalimtan nga kaagi sa akong kinabuhi, Mabuhay ang barangay Pange, Mabuhay ang atong Gobernador!!!! (Mindanao Star, Vol.III No.35)

Haskang nakapanghimaraot ang duha ka mga torotot sa Ah-Ah radio station sa nahitabo nila ni Akao ug Joseph nga nakatilaw sa kabangis ni Maki. Ang gipakita nga paglaban nila ni Mr. Mar Ayuban alyas Bugs Agwador ug Mr. Elmer Elmedolan sa ilang komentaryo maoy pagpamatuod ilang dugo dili tinuod Dipolognon. They are not truly a blooded Dipolognons! Maong kining duruha nga nagpatoo-too nga komentarista (kuno) parehong dunay singko sa ilok liwat sa ilang gilabanan nga hepe. Kini si Giuban este Tayudan…este Ayuban taga Cagayan de Oro sampa lang sa iyang ugangan nga naminyo ug taga Lugdongan nga karon empleyada sa City Hall. Kini pod si Mr. Tinudloan taga Plaridel, Misamis Occidental, mikagiw sa ilang lugar hangtud naabot ug Sergio Osmeña. Naabot ug Dipolog nagdrive ug sikadsikad hangtud iyang nakita si Inday BB bisan dakong minyo iyang gisirikwit sa bana. (Adultery charge is still pending in court)! Anyway. Thats very personal but the things nga miangkon sila nga public service ang ilang pagpangalagad isip usa ka magsisibya, uban sa pag-angkon sa publiko nga duna silay social responsibility sa mga tawo isip media, dan. Katungod pod sa mga katawhan masayod unsa ang ilang kridibilidad kon angayan ba pod sila tohuan kon mokomentaryo ug mosaway. Kay kon ikaw kusog modaut ug mobatikos si bisan kinsang personalidad apan utro pod salawayon sa katilingban tungod sa imong binuhatan….dili ka angay tohuan…apektado pa ang institution sa media (ilabina jud sa radio station nga gi-alagaran) mapahiran sa mantsa tungod lang sa nagpatuo-tuong mediaman nga walay KRIDIBILIDAD!!!

— oo000oo —

Atong gihulad dinhi ang mga tawong irresponsable nga nagamit sa ilang lisensiya sa pagka media nga nagbaligya sa ilang prinsipyo aron lang makakaon ang ilang pamilya. Susss….Kining duha ka hangal dili Dipolognon mao na hinoon ang nanghawod ug maayo nga daw irong buang nagsigig paghot sa layoooooo kaayo nga kamatuoran. Lets be fair my friend! Kon tinuod mo mediaman wala magbaligya sa inyong kalag dili mo magpataka ug ngal-ngal sa walay igong pagsubay. Please observed always our code of ethics and ethical standard nga maoy tumbanan sa usa ka manunulat ug magsisibya. Kon majority sa mga tawong Dipolognon nakasaway pag-ayo sa gibuhat ni Maki apan inyong gilabanan…angayan lamang dili mo deserving sa bugti nga pag-respeto sa mga tawo sa Dipolog kay ang ilang katungod nga makapahungaw sa radio inyong gituis. Wala moy luna nga magpuyo sa malinawon nga lugar nga makahatag lamang ug kaguliyang ug kalibog sa mga tawo. Dili malilong kining duha “paidhack” ug mga politiko. Dili pod nato ililong dinhi nga may ubang media practitioners nga sinuholan sab ug politiko. Apan kon atong ayuhon ug ayag mas arang-arang nalang pod dagway ning grupo sa capitolyo kay sa city hall…parehong gipang-karma ning duha…naamong lang intawon si Berto!!!

— oo000oo —

Atong husayon dinhi unsa ka iresponsable kining klaseng magsisibya si Tayudan ug Tinudloan. Sa iyang radio name nga Bugs Agwador nganong mangalyas paman sa kahanginan. Unsa may gitago sa iyang pagkatawo? Dili man siya DJ or Disc Jockey nga gikinahanglan mangalyas pa? Nagpasabot ba kini nga kuwestionable ang iyang pagkatawo didto palang daan sa Cagayan? Dili man ka si Bugs Agwador…ang tinuod nimo ngalan Mario Ayuban man diba? Ang imong pagpangalyas sa kahanginan gamit ang dili tinuod ngalan imong gi-misslaead ang katawhan kay nagtakoban ka sa imong tinuod nga pagkatawo…nahisama kana sa mga tawong bodol-bodol! Kanang naghimo ug bodol-bodol dili kana mogamit sa tinuod nilang pangalan!!! Ayaw paabota nga ingnun ka nga imong giilad ang mga tawo sa Dipolog tungod sa pagamit sa dili tinuod nimong pangalan? Ang tawo dunay tagsa-tagsa ka mga angga…apan kanang alyas sa pangalan butangan ug apelyedo.....klaro nanang bodol-bodol! Pananglit iyang tinuod ngalan Isagani S. Amatong, iyang dangga Gani okey rana. Apan kon ang iyang ngalan Mario Ayuban apan nagamit ug alyas Bugs Agwador bodol-bodol nana! Kasagaran sa mga tawo nga nagamit ug laing ngalan o alyas nga kompleto (first name, middle name, surname) pinangita kana sa balaod! Ayaw pag-inaktor oi…wa kay angay! Ayaw suhid nila ni FPJ, JES ug uban pang sikat nga mga aktor nga nagdala ug lahi nga pangalan sa pelikola. Nangambisyon raba diay kining tawhana molansar ug konsehal sa barangay sa Lugdongan…Susss…Ginoong gagmay! Wa ka kilateeeee….! Gawas nga bodol-bodol ning iyang pangalyas ug ngalan, tikal pod diay ning dako. Tiaw moy iyang gipanghulga ang mga empleyado ug empleyada sa City Engineering palagpoton sa trabaho kay kuno wala siya ayoha ug tagad! Tuhiiiiiii…pagkalood ba nimo oi!!! Puwerte jud diay ka ka super hilas…KINSA MAN TAWON KAH…sikat ka? Mura kag si D’power kay ayohon ug tagad…!!! Kinsa man pod tawon ka mopalagpot nila..gamhanan kaaaaaahhhh! Ka maayo ba nimong sikmahan ug plima pilit kaayo…hehe! Pagka baga jud ug kobal aning hangal murag kinsa maka-kasaba ug mga empleyado sa CEO! Tingkag gud akong dunggan nakadungog!

— oo000oo —

Dia pa si Tinudloan…ang pagkatawo ni Joseph Herera iyang gikompara sa pagkatawo ni Maclang human sa Kid Patara Herera vs. Barber Maki boxing showdown. Na-unsa ka naman intawon bullssss…wala kara paringkea diha! Nagpareha raman tawon mong duha! Kalayo naman kaayo sa hisgutanan ang isyu pagkulata ni Maclang ngadto ni Joseph…! Bisan unsa pa ka yawitan si Joseph o ni bisan kinsang tawo o naghimog illegal…walay ni bisan kinsang police gitugutan sa balaod nga iyang dagmalan ug pasakitan o bien iyang suntokon o sipaon tungod lang sa iyang pagka-wit-witan? Nagpareho raman tawon mo ni Tayudan oi!!! Kamo ranang gaingon…gibalikbalik pa jud sa inyong programa …samtang pabilin pa ang pagka inosente sa akusado hangtud mapamatud-an sa korte nga sad-an beyond reasonable doubt! Maski pa gani ang usa ka akusado nakonbikto na sa korte…walay katungod ang ni bisan kinsang otoredad nga mokulata. Ka klaro ana!!! Ngano man inyong ikomparar si Joseph ug Maclang nga dili man kana maoy isyu ilabi na nga iya-iya man ta ug kina-iya, talento ug ignorante sa atong pagka-kita. Kon si Joseph guwapo..si Maki medioa may pagka…………guwapo pod dili nana sala ni Joseph! Ug si Joseph taas dayon si Maki pooooo…..mubo dili nana sala ni Joseph! Ug si Joseph wit-witan murag baye ug baba…iya kanang kina-iya. Kon si Joseph daghang baye…sadista…dili japon siya angay kulatahon ug police officer. Kalayo ra kaayo ninyo kumpara ni Joseph…(dili nalang ta maghisgot sa kagwapoooo kay eskandalo na kaayo nang inyong dagway ug mao pay atong hisgutan…) wala ramo sa boling sa koko aning tawhana. Anak ug mayor sa Dipolog, sikat nga basketbolista ug kanhi napili nga konsehal sa Dipolog. Ug kabahin sa pagka scientist sa politica puwerte…analysis sa politika samot…tugma ug moduol jud sa tinuod murag si Madam Auring managna! Ang pagkawit-witan ni Joseph ug pagka-maayong laki ma-maba (murag si Azcuna Sr.) nagamit sa iyang pag-apil sa broadcast media. Kay si Maki nasura sa batikos ni Joseph dili niya angay kulatahon diba? Duna man tay korte! Sa ato pa diay Mer sa imong kanunay pagdaot ni Lando, Nonong, Mejorada, Ricky, mga Jalosjos ug daghanan pa nga imo kanunay ibalik-balik sa radio angayan pod diay ka kulatingon? Mosugot ka??? Kay sa imong mga komentaryo sa nahitabo ni Joseph imo man ikompara kinsa si Maclang. Kaw ug si Atty. Rick Mejorada, Nonong Jalosjos ug Gov. Lando nga kanunay nimong gi-personal ug daut maka-kumpara ka sa imong kaugalingon? Sa imo daang pagkatawo nga mananapaw (mangingilog ug sakoban) kuwestionable kana…angayan pod diay ka kulatahon? Maong ayaw pagpasulabi sa imong gibate nga paglaban ni Belen kay atikan na kanang esteloha nga mo-associate sa inyong koneksiyon! Klaro-klaro lang, inyong gilabanan si Maki kay tawo man ni Belen, mao nay labing tinuod! Ayaw ana sir…, anyway…maski pa ug tawo siya sa mayor apan kon angayan siya batikoson tungod sa iyang dili maayong binuhatan dili nato isalikway ang atong katungod sa pagbutyag sa kamatuoran. Kay kon kini pasagdahan..Inyong labanan..inyong tabon-tabonan ang iyang hiwi nga binuhatan samtang nasuko na ang mga katawhan..Madaot man pod ang liderato sa mayor nga inyong gilabanan..diba? Ayaw pagtakoban sa imong pagka-ikaw isip membro sa media kon tinuod ka nga mediator sa katilingban nga nagbutyag sa kamatuoran!!!

— oo000oo —

Dili nato tuyo nga gub-on ang kridibilidad aning mga tawhana. Ang ato lang dinhi ka-angayan sa tanan diha sa atong pagpanibya. Kay murag nasuhe naman gud kaayo ang baruganan sa mga magsisibya kabahin nianing isyuha. Dili man ta modili kinsa ang labanan aning mga tawhana kay sayud naman ang kadaghanan nga city hall media accredited sila. Apan ayohon lang pod ug timbang-timbang asay duol sa tinuod diha sa paghisgot sa isyu aron dili malibog ang mga tawo. Tiaw mo ba kon si Ajero ug Fernandez mohisgot sa mga ligitimate issues o mobatikos ni Maki…haska mang nakatabon ning mga gago…ila pang dauton sila si Genesis ug Japhet nga mga torotot ni Yebes nagpataka lang kuno ug komentaryo! Sakto bana ug duna kay etikit sa imong media proffession? Mine your own business..make your own style and do not rely others..Ngano man jud dauton kining mga kauban sa media nga in the first place…duna man gale voice record ilang i-play isip pagpamatuod nga ilang gisubay, gibokiki, gisuta ang tinuod nga isyu. Kumpara ninyo nga hangad-hangad ra ang nahibaw-an! Ang ilang pagbatikos ni Maki..gani kita sa atong lindog mibatikos man sab sa hepe…kana tungod kay wala na kita makaangay pa sa iyang liderato ug pagdumala isip atong hepe sa kapolisan. Mao usab seguro kini ang panghuna-huna sa mga komentarista sa DXFL kay ang mga tawo na mismo ang mipaabot sa ilang reklamo! Example: Pag-upaw sa ilang mga dinakpan…makatawhanon bana? dili ba kana paglapas sa ilang tawhanong katungod? Duha ka mga suspetsado nga nakuhaan ug posil 45 kalibre ug granada apan gibuy-an; pagkuha/kawat sa mga motor bisan nakaparking lang sa dalan dal-on sa persento nga walay abiso sa tag-iya…legal bana?; diretsong pag-kapkap ug mga tawo bisan walay court order? Mosulod ug imnanan mangharas sa mga costumers; pagkulata ug sibilyan..mao ba kanay husto? Dapat lang si Maclang batikoson aning mga isyuha! Kini sila si Tayudan ug Tinudloan dili mobate sa kalisang, kahadlok ug kabalaka sa mga Dipolognon kay pareho man sila dili taga dinhi. Pamotos na mo oi….!

— oo000oo —

Ang subrang paglaban ni Belen sa iyang giimport nga si Maclang maoy maka-unpopular kaniya. Gani karon mitiorok ang iyang popular rating kay gawas nga wala pa kini makapakitag gilas sa iyang pagdumala nag-hire pa jud ug berdugo aron e-terorize ang mga tawo sa Dipolog…plus dungagan pa aning iyang binayrang magsisibya nga polos way K ug demalason…samot jud ka-unpopular! Ingna kog bakakon kon sigihon ni Belen pagamit aning mga tawhana ug mokagar paba iyang minilyong kuwarta karong 2010? Dili baya pod tanang tawo mapalit. Kon ang mga tawo na gani mo-alsa sa kasuko maski pa pilay ibundak sa lamesa..dili ug dili na jud na! Daghan nang nahitabo niini. Pananglit sa Isabela province…kinsa gud ang mga DY sa unang panahon…maoy hari ug ilang kontrol ang tibook probinsya. Apan gikontrahan lang ug babaye, bakol pa jud…pildi ang mga Dy! Diri lang sa atong duol nga dapit. Ang mga Yap sa Sapang Dalaga. Kinsa gud nang mga tawhana sa unang panahon. Ilang gi-terorize ang mga tawo..patay dinhi…patay didto…hulga dinhi…hulga didto…kontrol ang tibook lungsod. Miabot ang panahon, gikontrahan lang ug standby apan hinoon may saktong kaisog mosukol nga si Longlong Maniwan…hangtud karon wala na jud kabakod ug balik ang mga Yap! Mao ba kini ang gusto mahitabo sa mga Uy dinhi sa Dipolog? Sa panahon ni Berto gimugna ang Team DAVID maoy gihimong berdugo! Pag-abot ni Belen mi-import ug barbero aron pang-upawan ang dinakpan ug mangharas sa mga tawo! Nan karon ug maoy magsigi…dili kaha masubli ang kasaysayan sa mga kaagi sa politika sa ubang lugar nga mahitabo usab dinhi sa atong dapit? Dili remote nga mohupas ang pagsalig sa mga tawo! Nasinate na nila ang kahadlok karong panahona sa dihang si Belen ang miholip ug lingkod kay mas kuyaw pa ug batasan sa iyang bana miimport ug opisyal sa PNP nga tarantado ug barumbado. Karon kay murag ma-reliev man ang kontrobersiyal nga hepe…what’s the next move of Mayor Belen after Maclang’s tragedy? Mag-hire napod ug laing MACLANG aron manglutos ug Dipolognon? Unsa baaaaaaa…!

— oo000oo —

Flavor of the week: Joseph Herera magpasumbag ug utro ni Maclang?

C U next…bye…!(The New Nandau, Vol. XVII No.13)